Ook vakman moet aan zelfontplooiing denken

In plaats van dienstbaar te zijn aan de economie en de samenleving richt onderwijs zich tegenwoordig primair op zelfontplooiing, aldus een stellige Schaberg in Opinie & Debat van 17 december. In de afgelopen decennia is het accent van het (beroeps)onderwijs – voor zover dat nodig was – echter juist verschoven in de richting van het economische belang. Denk aan de toegenomen invloed van de organisaties van werkgevers op het onderwijsbeleid en op de inhoud van het curriculum. Ook de visies van het ministerie op het beroepsonderwijs ademen het belang van een goede aansluiting op de arbeidsmarkt en van kennisvalorisatie.

Dat dient echter niet ten koste te gaan van de intrinsieke waarde van onderwijs en dat is precies waar de schoen bij Schaberg wringt. De gedwongen keuze die hij denkt te moeten maken tussen een economisch en een individueel belang van onderwijs is een niet bestaande: die twee sluiten elkaar volstrekt niet uit. Beide aspecten worden gestimuleerd door het genieten van kwalitatief hoogwaardig onderwijs, juist omdat voor beide doelen steeds vaker dezelfde elementaire kennis en vaardigheden nodig zijn. Zo zijn – onder druk van internationalisering – ook voor vakmensen sociale en communicatieve vaardigheden steeds belangrijker geworden, overigens zonder vakkennis aan betekenis te laten inboeten. Terugkeren naar een nostalgische, achterhaalde en pure versie van de ‘ouderwetse, eerlijke ambachtsschool’ is daarom niet het antwoord op uitdagingen van de toekomst. Ook voor de vakman is een brede(re) vorm van zelfontplooiing de beste garantie op een leven als succesvol, kritisch en onafhankelijk mens. Een mens dat door middel van zijn vakkundigheid tevens bijdraagt aan de Nederlandse welvaart.

Drs. Stephan de Vries

Wetenschappelijk medewerker bij de Prof. mr. B.M. Teldersstichting

Prof. dr. Jan Anthonie Bruijn

Voorzitter Adviesraad voor het Wetenschaps- en Technologiebeleid