Niemand weet precies welk spel wordt gespeeld in Syrië

Waarnemers van de Arabische Liga moeten helpen het geweld in Syrië in te tomen. Gisteren onderstreepten twee zelfmoordaanslagen hoe moeilijk hun taak is.

Het eerste bezoek vaneen voorbereidingsmissie van de Arabische Liga, gisteren in Damascus, was aan de plaats waar enkele uren eerder een dubbele zelfmoordaanslag was gepleegd. Er vielen zeker veertig doden.

Het bezoek was door de Syrische autoriteiten georganiseerd. Zo konden de bezoekers eens zien hoezeer het regime gelijk heeft met zijn beschuldigingen dat vanuit het buitenland gestuurde terreurgroepen zich te midden van de oppositie verschuilen. „We zeiden het vanaf het begin”, zei de onderminister van Buitenlandse Zaken die de Arabische missie gidste. „Dit is terrorisme. Ze doden het leger en burgers.”

Op hun beurt wisten oppositiegroepen direct te vertellen dat het regime van president Bashar al-Assad zélf de aanslagen had gepleegd. De Liga-missie bereidt de komst voor van ongeveer tweehonderd waarnemers die een einde moeten helpen maken aan het bloedige overheidsgeweld tegen de oppositie.

In werkelijkheid is het zo goed als onmogelijk te zeggen wat er precies gebeurt in Syrië. De autoriteiten laten niet of nauwelijks buitenlandse journalisten toe en Syrische journalisten staan onder zware druk alleen het overheidsverhaal te vertellen. Er is dan ook geen zekerheid over de dodencijfers door staatsgeweld die de oppositie elke dag bekendmaakt.

Het Syrische Observatorium voor de Mensenrechten in Londen meldde deze week op aangeven van plaatselijke activisten dat dinsdag in de opstandige provincie Idlib 111 mensen door het leger waren gedood in een „georganiseerd bloedbad” . De Syrische Nationale Raad (SNC), waarschijnlijk de grootste oppositieorganisatie, verklaarde dat maandag en dinsdag 250 mensen waren gedood in Idlib. Maar er is geen onafhankelijke bevestiging van deze cijfers. De Verenigde Naties schatten dat er sinds half maart meer dan vijfduizend doden zijn gevallen, maar ook zij baseren zich mede op cijfers van de oppositie.

Het idee achter de komst van de Arabische waarnemers is dat zij gaan observeren of Syrische troepen en andere veiligheidsdiensten zich wel terugtrekken uit de steden in overeenstemming met het Arabische vredesplan. De Arabische Liga heeft totale bewegingsvrijheid geëist en toegang tot gevangenissen en ziekenhuizen. De Syrische autoriteiten hebben geantwoord dat ze overal mogen komen, alleen niet in militaire bases. De oppositie heeft het regime er al van beschuldigd gevangenen naar legerbases over te brengen.

Maar het is duidelijk dat tweehonderd waarnemers op geen stukken na in staat zijn het hele land te bereizen en te controleren. Daarom zien niet alleen de oppositie maar ook veel analisten de instemming van de regering met de waarnemersmissie als niet meer dan een manoeuvre om tijd te winnen en verdere sancties van de buitenwereld te voorkomen.

    • Carolien Roelants