Digitale spionage 'zorgelijk'

Het kabinet voert de strijd tegen cybercriminaliteit snel op. De eerste nationale dreigingsanalyse verscheen vrijdagavond.

Digitale spionage door landen als China of Rusland die op zoek zijn naar gevoelige informatie en bedrijfsgeheimen. En cybercriminelen die uit zijn op geld. Dat zijn de twee belangrijkste cyberdreigingen, zegt Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) Erik Akerboom. Hij waarschuwt sinds vorig jaar niet alleen voor mogelijke aanslagen, maar hij waakt ook over de digitale veiligheid van Nederland.

Akerboom publiceerde vrijdag voor het eerst een analyse van de digitale bedreigingen voor burgers, bedrijfsleven en overheid. Het eerste Cyber Security Beeld Nederland valt zowel mee als tegen. Zo beoordeelt de NCTV de dreiging van politiek gemotiveerde ‘hacktivisten’ als (middel)matig tot laag. Dat is opvallend vanwege de wereldwijde aanvallen op Paypal en Mastercard vorig jaar nadat de betaaldiensten hadden bekendgemaakt geen donaties aan WikiLeaks meer over te maken.

Volgens de nationaal coördinator zijn hackerscollectieven als Anonymous niet in de eerste plaats uit op het aanrichten van schade – vandaar dat het risico lager wordt ingeschat.

Daar staat tegenover dat de kans groeit op digitale spionage en sabotage door „statelijke actoren”, lees: Iran, Rusland en China. Akerboom noemt deze toename „zorgelijk”. In september vorig jaar zorgde een inbraak van Iraanse hackers bij het Nederlandse beveiligingsbedrijf DigiNotar voor grote problemen. DigiNotar maakte ‘veiligheidssleutels’ voor de overheid. Door de inbraak konden die sleutels niet meer worden gebruikt. Een grote ict-black-out’ kon ternauwernood worden afgewend.

De overheid heeft het afgelopen jaar verschillende initiatieven genomen om de digitale veiligheid van Nederland te vergroten. In juni werd de Cyber Security Raad in het leven geroepen, een publiek-privaat samenwerkingsverband met aan het hoofd Akerboom en de hoogste baas van KPN, Eelco Blok.

Het Cybercrime-team van de KLPD wordt flink uitgebreid en minister Hans Hillen (CDA) kondigde aan dat meer geld wordt gestoken in cyber warfare – ondanks de ingrijpende bezuinigingen op Defensie. Op 12 januari gaat het zogeheten Nationaal Cyber Security Centre (NCSC) aan de slag. Hierdoor moet er sneller kunnen worden gereageerd in tijden van cybercrisis. Ook GOVCERT.NL, de ict-club die in actie komt als overheidscomputers zijn gecompromitteerd, valt onder dit centrum.

De komende jaren wil het NCSC zoveel mogelijk kennis vergaren. In het droomscenario van terrorismebestrijder Akerboom bellen hackers die een lek hebben ontdekt voortaan het centrum, in plaats van de krant.

De nieuwe taken zijn een opsteker voor Akerboom. Met het teruglopen van de terroristische dreiging was de NCTV (voorheen NCTb) wat naar de achtergrond verdwenen. Nu kan de organisatie met tientallen mensen worden uitgebreid.

Wil van Gemert komt aan het hoofd van de cyberorganisatie te staan. Hij is een bekend gezicht in de veiligheidswereld: Van Gemert is voormalig directeur Democratische Rechtsorde van de AIVD. Die zat vroeger achter de Hofstadgroep aan.