De is een karikatuur van zichzelf zwarte man

Roy Michael Reymound, alias Fresku, uit Eindhoven werkte in een riemenfabriek en brak door als rapper. ‘Soms voel ik me te klein voor al het grootse wat er met me gebeurt.’

Modderplassen en rioolbuizen omgeven het voormalige fabrieksterrein van Philips, niet ver van het centrum van Eindhoven. Van de fabrieken worden woningen gemaakt en kantoren en winkels. In een van de gebouwen, The Building, wordt getimmerd aan ramps voor BMX-fietsers.

In het kantoortje van rapper Fresku (de artiestennaam van Roy Michael Reymound) in The Building klinken klopboorgeluiden. Ze worden slechts overstemd door de beat uit de geluidsboxen van de computer. De 25-jarige Antilliaan uit Eindhoven brak vorig jaar door met zijn debuutalbum Fresku. Eerder hadden nummers die hij op YouTube had gezet, hem al duizenden enthousiaste fans opgeleverd. Een interview in negen citaten uit Fresku’s eigen nummers.

Nu schud ik handjes met mensen van tv, dit gaat me iets te snel.

Heel dat zakelijke, vieze spel,

dat het zo veel stress en bullshit mee zou brengen, was me niet verteld

(Uit: Verslaafd, Ali B. ft. Fresku & Winne, 2011)

„Als mensen aardig zijn, denk ik altijd dat ze geen bijbedoelingen hebben, maar nu ben ik drie managers verder. Er zijn lullige dingen gebeurd, met geld, met niet nagekomen afspraken. Dat verandert je. Je karakter wordt minder zuiver. Nu heb ik een klein cirkeltje om me heen met een team dat ik als heilig beschouw. Tegen buitenstaanders stel ik me daarom soms oppervlakkig op.

„Mijn toekomst was werken in de riemenfabriek, tot mijn pensioen. Nu heb ik een veelzijdige carrière. Ik voel me gezegend, maar het is ook eng. Nadat ik het nummer Twijfel uitbracht over de zware dingen in het leven, kreeg ik soms wel zestig Hyvesberichtjes op een dag. Die mensen zeiden zich te herkennen in het nummer. Soms voel ik me te klein voor al het grootse wat er met me gebeurt.”

Ben meer dan een dope rapper. Hij die me kent en begrijpt

ziet mijn ware ik en niet alleen mijn technische rijms

(Uit: Binnenvetter (Remix), Winne ft. Akwasi, Fresku & Typhoon, 2009)

„De Nederlandstalige rap bestaat zo’n twintig jaar. Zet een nummer uit de beginperiode, bijvoorbeeld van Def P van de Osdorp Posse, na één regel stil en je kunt het rijmwoord vaak raden. ‘Hij liep over straat’ rijmt negen van de tien keer op ‘gaat’.

„Zelf werk ik niet met rijmwoorden maar met rijmklanken. Mensen zeggen wel dat ik een enorme woordenschat heb, maar dat is helemaal niet zo. Door de rijmklanken heb ik gewoon veel meer woorden tot mijn beschikking dan wanneer het precies moet rijmen. Ik word liever een verhalenverteller genoemd dan een rapper. Die term is een stigma geworden, door alle rapclichés, zoals rappen over money en bitches.

„In Twijfel rapte ik de zin: Als ze bij me weggaat, spring ik voor de trein. Daar heb ik echt spijt van, omdat ik een voorbeeldfunctie heb. Als iemand me pingt om te vertellen dat zijn trein vertraging heeft, denk ik: het zal toch geen Fresku-luisteraar zijn…”

Dus of je Zwarte Piet nu wel of niet afschaft,

je linkt jezelf eraan. Misschien zegt dat wat

(Uit: Zwarte Piet, 2011)

„De figuur Zwarte Piet is ontstaan als een karikatuur van een zwarte man. Zwarte mensen kunnen zich daardoor beledigd voelen, maar de zwarte man is een nog veel ergere karikatuur van zichzelf. Rappers houden zelf nog meer een negatief beeld over zwarte mensen in stand, bijvoorbeeld door zichzelf als gangster te profileren.

„Zwarte Piet moet bespreekbaar worden. Ik vind het racistisch, maar ik speel zelf Zwarte Piet voor mijn dochtertje. Je moet het niet verbieden, maar mensen moeten zich bewust worden van de racistische oorsprong ervan.”

Ja! We zijn die onverkochte slaven,

door Nederlanders achtergelaten, voor Gods genade.

We komen naar dit land en gaan ons onbeschoft gedragen

in plaats van de moeders of de vaders trots te maken

(Uit: Slavengedrag, 2006)

„Ik ken te weinig Antillianen met een goede vaderfiguur. Antilliaanse vrouwen zijn sterke mensen, ook al voert materialisme vaak de boventoon in de manier waarop zij hun kinderen opvoeden. Overal op Curaçao zie je sloppenwijken met dure auto’s.

„Zwarte mensen die afstammen van slaven, en dat zijn er inmiddels heel veel, zoeken naar een identiteit. Zwarte jongens in Nederlandse voorsteden doen Amerikaanse rappers na. Het is makkelijker om die stereotype cultuur te volgen dan om je eigen cultuur te ontdekken. De slavernij op Curaçao heeft de oorspronkelijke cultuur afgehakt. Mijn oma komt van Montserrat, mijn opa van Sint Maarten. Beiden kwamen naar Curaçao. Het is moeilijk om te zeggen wat de oorspronkelijke Curaçaose cultuur is.”

‘Fresku gaat hiphop redden’, jongen alsjeblieft

Hiphop heeft mij gered. Die schoenen passen niet

(Uit: Nieuwe dag, Fresku ft. Winne, 2010)

„Na het succes van Twijfel ging ik twijfelen aan mijn succes. Ik heb vier maanden niks gedaan. Ik had geen geld. Weliswaar tekende ik een contract bij platenlabel TopNotch, maar dat bracht me eerst alleen maar dieper in de shit, omdat ik mijn baan in de riemenfabriek had opgezegd en ik mijn management met mijn geld liet omgaan. Ik besloot enkele maanden de studio in te duiken. Dat was financieel een sprong in de afgrond, maar die afgrond bleek gelukkig niet zo diep.”

Die ex van mij ging regelmatig vreemd bij mij.

Sterker nog, als je in Eindje een groepje niggers ziet staan, heeft ze op z’n minst met twee gebald en één gepijpt

(Uit: Twijfel, 2009)

„Ik ben netjes naar vrouwen, een beetje preuts zelfs, en supermonogaam. Ik hou niet van scharrelen. Ik was naïef. Mijn eerste vriendinnetje deed het met iedereen. Deze songtekst komt één op één uit mijn leven, zoals de meeste van mijn teksten.”

Ik ben er om met jou te praten, al gedraag je je stout

Al maak je een fout

Ik ben er zelfs als je dadelijk trouwt

(Uit: Mijn dochter, 2010)

„Mijn dochter is mijn alles. Ik ben gedwongen om van mezelf te houden om een goede vader voor haar te kunnen zijn.”

Rappers willen bij de Frisse horen

zodra ze de Frisse horen.

Ze horen die flow en delivery van me

dus willen die mannen

met mij voor credibility hangen

(Uit: Brief aan Kees, 2008)

„Eerst had ik lokaal te maken met mensen met dubbele agenda’s die vrienden met me wilden worden, nu landelijk. Rappers zeggen: ik ben zoals jij, laten we samen een liedje maken! Ik ben dankbaar dat mensen me vragen, maar het zijn er veel te veel. Tegen die verzoekjes zeg ik het liefst: cool, tuurlijk. Het gaat dus tegen mijn karakter in om ze af te wijzen.

„Ik hoor jonge rappers vaak zeggen: ik ben goed, maar niemand gunt het mij. Dan zeg ik: heb je een agenda? Nee. Op je telefoon dan? Ja. Laat zien! Leeg. Geen afspraken. Hoe wil je dan carrière maken? Werk ervoor! Elke minuut telt.

„Toen ik een beginnende rapper was, zette ik nummertjes van mezelf op YouTube. Na één jaar had het nummer Vrijheid twaalfhonderd views gekregen. Dat vond ik al fantastisch. Later schreef ik Brief aan Kees, waarin ik platenbaas Kees de Koning van TopNotch opriep om mij een contract te geven. Dat nummer had na 24 uur al zevenduizend views. Dezelfde avond nog kreeg ik Kees zelf aan de lijn. Ik was te flabbergasted om iets tegen hem te kunnen zeggen.”

Want deze jongen brengt wel brood op de plank,

maar hij doet er niks voor. Hij blowt op de bank

(Uit: Nos baranka, 2010)

„Laatst ben ik op Curaçao geweest, op uitnodiging van voormalig Antillencorrespondent van NRC Handelsblad Miriam Sluis, om jongeren rapworkshops te geven. Het eiland stond op zijn kop. De ‘grote’ Fresku kwam. Die jongeren denken dat Nederland fantastisch is. Nee! Dáár is het fantastisch. Curaçao heeft genoeg talent en kracht, maar de instellingen doen er te weinig mee. Door mijn verhaal te vertellen, hoop ik dat nieuwe fakkeldragers zullen opstaan. Mijn verhaal moet, zoals in de film Inception, een zaadje in hun hoofden planten.”

    • Derk Walters