Stadionverbod? Een beetje creativiteit en je bent binnen

Controle op hooligans met een stadionverbod werkt bij veel eredivisieclubs niet goed.

Alleen een systeem met gezichtsherkenning is waterdicht.

AZ Alkmaar goalkeeper Esteban from Costa Rica reacts as he is attacked on the pitch by an Ajax Amsterdam supporter during the soccer match at the Amsterdam Arena December 21, 2011. The last 16 Dutch Cup tie between Ajax Amsterdam and AZ Alkmaar was abandoned on Wednesday after Alkmaar's goalkeeper Esteban was sent off for kicking a fan who had run on to the pitch. Picture taken December 21, 2011. REUTERS/Ajax/Louis Van De Vuurst (NE RLANDS - Tags: SPORT SOCCER TPX IMAGES OF THE DAY) NO SALES. NO ARCHIVES. FOR EDITORIAL USE ONLY. NOT FOR SALE FOR MARKETING OR ADVERTISING CAMPAIGNS. THIS IMAGE HAS BEEN SUPPLIED BY A THIRD PARTY. IT IS DISTRIBUTED, EXACTLY AS RECEIVED BY REUTERS, AS A SERVICE TO CLIENTS REUTERS

Een creatieve voetbalsupporter met een stadionverbod kan relatief gemakkelijk een wedstrijd in het betaalde voetbal bijwonen. Zolang clubs niet werken met een systeem op het niveau van gezichtsherkenning zijn er vrijwel altijd sluipwegen te vinden. De ‘supporter’ die woensdagavond de AZ-keeper Esteban attaqueerde is er het bewijs van. De negentienjarige man had een stadionverbod van drie jaar voor de Arena, maar beschikte desondanks over een toegangsbewijs.

Volgens financieel directeur Jeroen Slop, die bij Ajax verantwoordelijk is voor veiligheidszaken, is de boosdoener binnengekomen met een kaartje dat hij heeft gekregen van een clubkaarthouder. Die clubkaart is nodig om toegangsbewijzen te kopen. Het aantal kaartjes is afhankelijk van de risicostatus van een wedstrijd. De tickets staan weliswaar op naam, maar lang niet iedereen wordt daarop gecontroleerd. Bovendien worden de risicovakken in de Arena strenger gecontroleerd dan de andere vakken. Daar beschikken de controleurs over foto’s van supporters met een stadionverbod. Een controle van alle bezoekers via hun identiteitsbewijs zou in het geval van de Arena naar schatting een tiental uren duren.

Bij de bekerwedstrijd tegen AZ gold een publieksvriendelijke regime. Via de clubkaart konden per persoon vier toegangsbewijzen worden gekocht. De man die Esteban aanviel is binnengekomen via de noordzijde van de Arena, waar een soepele kaartcontrole werd uitgevoerd. De man heeft het veld vervolgens kunnen betreden via het invalidenplatform, voor bezoekers de enige mogelijkheid om de gracht tussen veld en tribune te overbruggen.

Hoewel Ajax-directeur Slop van mening is dat de boosdoener van woensdagavond gestraft moet worden en niet duizenden goedwillende supporters de dupe mogen worden van zijn misdragingen, biedt het systeem van gezichtsherkenning een vrijwel waterdichte oplossing voor het weren van supporters met een stadionverbod.

ADO Den Haag levert het bewijs sinds 2007, toen het nieuwe stadion werd geopend. Buiten de eretribune en het kindervak kunnen bezoekers zich onmogelijk aan het elektronische oog onttrekken. Bij ADO Den Haag, een club met een bedenkelijk hooliganverleden, is iedere club- en seizoenkaart voorzien van een driedimensionale pasfoto. Bij het passeren van de toegangspoort scant een camera het gezicht en de foto. Alleen bij een match gaat de poort open.

Een woordvoerster van ADO Den Haag vertelt dat het systeem voortdurend wordt verbeterd. De volgende stap moet zijn dat de poort open blijft en alleen bij een mismatch tussen foto en gezicht dicht gaat. In dat geval zou de kaart zelfs niet uit de zak of de portemonnee hoeven te worden gehaald. Een dergelijke verfijning van het systeem vermindert filevorming bij de toegangspoorten.

Bij ADO Den Haag, dat een honderdtal supporters een stadionverbond heeft opgelegd, werkt dat systeem van gezichtsherkenning al vier jaar naar volle tevredenheid. De ongeregeldheden zijn de laatste jaren drastisch afgenomen.

Het Centraal Informatiepunt Voetbalvandalisme (CIV) houdt het aantal supporters met een stadionverbod niet gedetailleerd bij. Volgens het hoofd Ronald Moes is zonder technologische hulpmiddelen handhaving van die categorie moeilijk uit te voeren. „Vergelijk het met iemand wiens rijbewijs is afgenomen. Dan is ook nauwelijks te controleren als zo’n persoon achter het stuur kruipt.”

Moes legt uit dat er landelijke, clubgebonden en lokale stadionverboden zijn, waarvan ook de duur verschilt. Het minimumverbod is drie maanden, de uiterste straf is een levenslange verbanning uit stadions. Op dit moment zijn er in Nederland zo’n 1.000 supporters met een stadionverbod. Maar volgens Moes zal dat aantal in 2012 flink oplopen, omdat er zich de laatste maanden ernstige supportersrellen hebben voorgedaan bij achtereenvolgens Feyenoord, NEC, FC Utrecht en Ajax.

Op grond van de wet tegen bestrijding van voetbalvandalisme en ernstige overlast kan de rechter onwelwillende supporters een meldingsplicht opleggen. Maar die maatregel wordt met grote terughoudendheid toegepast. Rechters achten dat op grond van de bestaande wetgeving veelal een (te) hoge straf.

    • Henk Stouwdam