Pedofiel schreef kinderboeken

Een van de mensen die opduikt in het rapport van de commissie-Deetman blijkt een pater te zijn die ook kinderboeken schreef. Expliciete pedofiele scènes zijn in de boekjes nog niet aangetroffen.

„Als gevierd kinderboekenschrijver hield hij promotietochten met signeersessies. En op foto’s daarvan is hij te zien te midden van groepen kinderen in de leeftijd van zijn vroegere slachtoffers.”

Deze zin uit het rapport van de commissie-Deetman, die onderzoek heeft gedaan naar de omvang van seksueel misbruik in de Katholieke kerk in Nederland, doelt op Broeder Gregorio. Hij schreef onder de pseudoniemen B.G. en A.B. van Wijckmade tussen 1967 en 1985 twintig delen van de kinderboekenserie Wipneus en Pim. Broeder Gregorio, in het Deetman-rapport steevast aangeduid als ‘FIC11’, is een van de Nederlandse geestelijken die zich schuldig hebben gemaakt aan kindermisbruik.

Daar is hij enkele jaren voordat hij aan de kinderboeken begon te schrijven al voor veroordeeld. Eind oktober 1963 werd hij, toen werkzaam als geestelijke op de Aloysiusschool in Maastricht, door een twaalfjarige leerling van ontucht beticht. Tijdens zijn proces biechtte hij op meerdere jongens te hebben misbruikt en in 1964 werd hij veroordeeld tot een gevangenisstraf van 8 maanden. Ook kreeg Broeder Gregorio een ontzetting uit het onderwijs van 5 jaar. Op 21 februari 1964 werd hem als onderwijzer van de Aloysius school eervol ontslag verleend.

De Wipneus en Pim-delen die hij twee jaar daarna is gaan schrijven genoten met name in de jaren zestig, zeventig en tachtig enorme populariteit in Nederland. De in totaal 37 delen, verschenen tussen 1948 en 1985, werden geschreven door vijf Broeders van de congregatie van de Broeders van de Onbevlekte Ontvangenis van Maria uit Maastricht. In 2008 kwam Wipneus en Pim gaan op reis, in 1949 verschenen als deel twee, als een van de duizend sleutelteksten van de Nederlandse cultuur terecht in de basisbibliotheek van de Digitale Bibliotheek van de Nederlandse Letteren (DBNL). Tot januari 2011 zijn bijna 4,5 miljoen exemplaren van Wipneus en Pim verkocht.

Nog altijd zijn acht van de door Broeder Gregorio geschreven titels verkrijgbaar bij uitgever Schenk, sinds 1948 de vaste uitgever van de reeks Wipneus en Pim. Hoewel de productie in de jaren negentig is stopgezet, werd de serie daarnaast begin 2008 door de boekenclub ECI in achttien omkeerboekjes op de markt gebracht. Ook zijn de delen tweedehands zeer goed verkrijgbaar.

Het lot van de door Gregorio geschreven kinderboeken ligt in handen van de Maastrichtse Broedercongregatie. De congregatie bezit de auteursrechten van de boekjes en ontvangt nog jaarlijks geld uit de opbrengst van de verkoop. Wim Luiten, lid van het provinciaal bestuur van de Broeders van Maastricht, kan over de toekomst van de kinderboekenreeks geen concrete uitspraken doen. „Daar hebben we het als bestuur nog helemaal niet over gehad. Wij gaan nu in ieder geval nog geen maatregelen nemen en wachten de eerste samenkomst in januari af.”

Ook uitgever Schenk zal, in afwachting van maatregelen van het provinciaal bestuur, geen maatregelen nemen. De heer J. Schenk, die als oud-eigenaar van Uitgever Schenk in de jaren zestig, zeventig en tachtig veelvuldig met de Broeder Gregorio samenwerkte, is vooral geschokt. „Ik wist totaal van niets. Het is niet goed te praten. Hoe is hij tot zoiets in staat geweest? Ik heb in de boekjes die hij schreef ook geen pedofiele verwijzingen aangetroffen.” Ook Joke Linders, consulente kinder- en jeugdliteratuur, trof nooit enige verwijzing naar pedofilie aan in de titels die Gregorio schreef.

Schenk voelt zich machteloos. „Ik weet eerlijk gezegd ook niet wat ik moet doen. Over het uit de handel halen van de Wipneus en Pim boekjes heb ik nog niet nagedacht. Ik ga daar ook niet over. Ik betwijfel wel of het provinciaal bestuur ertoe zal overgaan om dergelijke maatregelen te nemen.” Of de heer Schenk ooit heeft geweten dat Broeder Gregorio voor kindermisbruik is veroordeeld? „Ik had geen enkel idee. Dat werd toen stilgehouden.”

Op p. 14 van ‘Boeken’ een interview over de Wipneus en Pim-boekjes.

    • Roderick Nieuwenhuis