Oeroude microfossielen in China zijn geen dierembryo's, maar eencelligen

DCF 1.0

Het zijn delende cellen van 570 miljoen jaar oud. Zo veel staat vast. Maar over de identiteit van de microfossielen van Doushantuo in China wordt al decennialang getwist. Het zijn megabacteriën. Of toch embryo’s van de allereerste dieren? Allebei fout, schrijven paleontologen vandaag in Science: het zijn eencelligen die het midden houden tussen schimmels en dieren.

Veel paleontologen hebben de afgelopen jaren zwaar ingezet op de embryohypothese. In Cambrische aardlagen van krap veertig miljoen jaar jonger duiken plots allerhande dieren op. Schelpjes. Trilobieten. Schaaldieren. Zelfs oeroude verwanten van gewervelde dieren. De overgang van een dierloze naar een dierrijke wereld is zó abrupt dat biologen van de ‘Cambrische explosie’ spreken. Fossieltjes van embryo’s zouden wat continuïteit aanbrengen in het fragmentarische beeld van de vroegste dierlijke evolutie.

In hun Science-artikel rekenden de onderzoekers eerst af met de interpretatie van de fossielen als bacteriën. Ze bekeken de fossielen met röntgenstraling en zagen dat alle cellen een eigen celkern hebben. Bacteriën hebben geen celkern.

De verassing kwam toen het team afwijkende, pindavormige fossieltjes nader bestudeerde. „Eerst dachten we dat deze fossielen beschadigd waren, dus negeerden we ze voor een tijdje”, zegt Philip Donoghue, die het onderzoek begeleidde. „Maar toen we ze doorlichtten met röntgenstraling, bleken ze puntgaaf. De fossielen bevatten honderden tot duizenden celletjes die door elkaar krioelen. Dat is niet te verenigen met de regelmatige ontwikkeling van een dierlijk embryo.”

Donoghue vindt dat de fossielen nog het meest lijken op de huidige mesomycetozoën. „Gelukkig worden ze ook DRIPS genoemd.” DRIPS produceren, net als de microfossielen, pindavormige cysten met daarin duizenden celletjes, die als sporen in de omgeving worden gebracht.

„Sommige mensen zullen hier niet blij mee zijn. Hun subsidiegeld hangt af van de interpretatie dat dit dierlijke embryo’s zijn,” zegt Donoghue. Hij verwacht dat de Doushantuo-twist de komende jaren nog verder zal worden uitgevochten.