Geen gelul, maar draaien met dat spul

Radiopiraten spelen een kat-en-muisspel met de bewakers van de ether. Extra inspecteurs en hoge boetes lijken niet afdoende. „Alles wat illegaal is, is mooi.”

Vroomshoop / Geerdijk Kroeg " De Brug " Illegale zender met antenne op 3 km afstand.. foto eric brinkhorst eric brinkhorst

Ze zitten aan de koffie in het café en moeten even nadenken over de vraag wat er eigenlijk leuk is aan illegaal zenden. „De gezelligheid”, zegt Martijn Meijerink eindelijk. Emiel de Lange: „Spanning op de paal!” Martijn: „Jij rijdt toch ook wel eens te hard op de snelweg? Dan begrijp je het. Alles wat illegaal is, is mooi.”

En de reacties natuurlijk. Emiel: „Mensen laten weten dat de ontvangst goed is. Of ze willen een plaatje aanvragen.” Martijn: „Piraat zijn is beter dan vechten op straat.”

Martijn (27) is stukadoor en draait al ongeveer tien jaar. „Ik heb vandaag vrij genomen om op te bouwen en te draaien. Dat moet kunnen. Met een beetje beunhazen red ik het wel.” Emiel (28) is boormeester. „Boren voor het leggen van kabels en leidingen en zo.” Beide mannen maken deel uit van de vijftien man sterke, illegale zendgroep Station De Brug. Ze zenden vanuit het Twentse platteland en zijn tot ver in Nederland te horen. Stem af op 97.0 MHz en grote kans dat je de radiopiraten kunt ontvangen.

Afgelopen week hebben ze drie dagen achtereen uitgezonden. Vandaag is vrijdag. Martijn: „Dan stemmen de meeste bedrijven in de bouw op ons af. Vrijdag piratendag.”

Etherpiraten zoals Emiel en Martijn spelen een kat-en-muisspel met de controlerende overheid. Zeker nu. Het Agentschap Telecom bewaakt het gebruik van de ether en kondigde onlangs verhevigde aandacht voor radiopiraten aan. Tijdens de Kerstdagen is er „extra inzet van inspecteurs”. De boete voor illegaal gebruik van de FM-band kan oplopen tot 45.000 euro. „Het agentschap ontvangt veel klachten van mensen die in de omgeving van etherpiraten wonen en storing ondervinden in de ontvangst van tv, radio en storingen op bijvoorbeeld cv-installaties en bij het op afstand openen van garagedeuren.”

Ook legale zenders worden gestoord. „Dit is een ernstig probleem, omdat deze radiostations veel geld hebben betaald voor hun frequenties.” Bovendien kan het luchtverkeer worden verstoord, alsmede de hulpdiensten op de C2000-band.

Kom, zeggen de piraten, we gaan even kijken naar onze zendmast. Het duo rijdt enkele kilometers en houdt stil bij een boerderij. De straat heet Kolenmieten. Waar komt die naam vandaan? Martijn: „Ik heb die naam niet verzonnen hoor.” Emiel: „Als hij de naam had verzonnen, had-ie heel anders geheten!”

De koeien staan op stal. Het hooi ligt in de schuur. Buiten staat een zestig meter hoge zendmast met zes antennes op een aanhangwagen. Een aggregaat. Een enorme zender. Iemand uit hun zendgroep heeft de mobiele mast gekocht en verhuurt deze aan wie wil draaien. Ze hebben er de vorige dag twintig uur aan gewerkt. Emiel: „Het aggregaat was niet goed afgezekerd. Uiteindelijk hebben we een ander aggregaat gehaald.”

Er zijn naar schatting drieduizend piraten in Nederland. Twente heeft de meesten. „Er zitten hier vijftig groepen”, zegt Martijn. De ontvangst van De Brug op de autoradio is uitstekend. Een truckersliedje van Henk Wijngaard. BZN. Corry en de Rekels. Het wordt uitgezonden door Rolf. Hij staat achter de draaitafel in een zelfgebouwd café, achterin de schuur van een boerderij. Illegaal. Het café ziet er prachtig uit. Rolf: „Ik ben bijna nooit open hoor. De inventaris heb ik op Marktplaats gekocht. Ja, ik moet mijn geld toch ergens aan kwijt.” Aan de bar enkele medepiraten. Door de speakers Normaal met het lied ’t Is kloten hier.

Gesproken wordt er op de zender weinig. Martijn: „Verzoekjes aflezen en nog wat zeggen. Dat is het. Geen gelul, maar draaien met dat spul.” Computers komen er niet aan te pas. Er worden alleen ouderwetse plaatjes gedraaid. Vinyl. Emiel: „Het echte werk.”

Dan is het tijd om te klagen over de gezamenlijke vijand: de opsporingsambtenaar in de regio Twente. De heer Brouwer. Iemand roept dat diens zoon óók piraat is. „Maar die wordt nooit gepakt natuurlijk.” 

Ook de reguliere radiostations moeten het ontgelden. Die draaien volgens de piraten alleen nieuwe muziek omdat dat van de muziekindustrie moet. Wat het grote publiek wil, draaien ze niet. Rolf: „Het draait tegenwoordig allemaal om geld.”

Een andere aanwezige weigert zijn naam te zeggen. „Ik heb al genoeg meegemaakt.” Hij is een paar jaar geleden zowat kaalgeplukt door de controledienst. „Ik heb een heleboel geld moeten wegbrengen.” Vele tienduizenden euro’s. „Ik doe het niet meer.”

Niet dat die controles deugen. „Alsof die legale stations hun zaakjes op orde hebben. En zeggen dat wij het vliegverkeer hinderen? Laat me niet lachen. Een F-16 heeft echt geen last van ons hoor!”

Een uur later komt het Agentschap Telecom op bezoek. Als de piraten niet binnen een uur ophouden, krijgen ze een fikse boete. De piraten breken op en verhuizen naar een café in de buurt.

In dat café krijgen ze ook weer bezoek van de controleurs. Later dat weekeinde nóg een keer. Twee keer krijgen ze een dwangsom aangezegd. Op zondag krijgen ze een boete van 1.250 euro.

Martijn Meijerink: „Die krijgen we omdat we draaiden vanuit een locatie die al eerder onder een dwangsom viel.”

En nu? „Betalen en komend jaar weer opnieuw beginnen. We gaan zeker door.”

Het kat-en-muisspel kan opnieuw beginnen. „We moeten gewoon genoeg locaties hebben.”

    • Arjen Schreuder