YouTube verovert oude media

YouTube krijgt er iedere minuut 48 uur aan nieuwe filmpjes bij en wil nu ook het tv-scherm veroveren.

Maar de kijkers zappen nog veel te snel weg.

Vraag Christian Kaiser naar zijn dagelijkse werk en hij glundert van oor tot oor. De van oorsprong Duitse technicus is verantwoordelijk voor de datacentra van de grootste videosite ter wereld, YouTube. Hij beheert duizenden webservers die elke minuut 48 uur aan video moeten verwerken, afkomstig van films die internetters wereldwijd uploaden. Per dag worden 3 miljard films op YouTube bekeken, de overtreffende trap van cloud-computing. Het gaat dankzij Kaisers team tot nu toe zonder al te grote storingen. „Knock on wood”, zegt hij en voegt de daad bij het woord.

YouTube bestaat amper zes jaar en bepaalt nu al een groot deel van onze blik op de wereld. Wat begon als een verzameling pianospelende katten en tenenkrommende karaoke-acts werd de springplank van wereldartiesten (Justin Bieber) en de nagel aan de doodskist van MTV. YouTube domineert de internetcultuur: het is doorgeefluik van de mooiste voetbaldoelpunten, maar registreert ook politieke omwentelingen in Arabische landen. „Ze noemen het de Facebook- of Twitterrevolutie”, zegt de voormalige Google-baas Eric Schmidt, „maar YouTube was de ooggetuige”.

Google kocht de videowebsite in 2006, maar YouTube staat los van de rest van het concern: het hoofdkantoor ligt op een half uur rijden van de Googlecampus. In San Bruno, net onder San Francisco, zitten ruim 500 YouTube-medewerkers in een luxe gebouw met een enorme sportzaal, een zwembad en een knalrode glijbaan voor mensen die geen zin hebben in de lift.

Shiva Rajaraman is verantwoordelijk voor ontwikkeling van nieuwe producten en creëerde de herinrichting van de YouTube-site, die deze maand werd ingevoerd: kanalen afgestemd op persoonlijke voorkeuren. Een beetje zoals gewone tv-zenders, legt Rajaraman uit. „De gemiddelde YouTube-kijker blijft ongeveer 15 minuten op de site. Terwijl Amerikanen gemiddeld vijf uur tv kijken. Daar valt nog veel winst te halen.”

Google aast op de advertentiemarkt voor tv-commercials – in de VS ruim drie keer zo groot als die voor online advertenties. YouTube is een belangrijk wapen om de tv te veroveren, samen met Google TV, de software die toegang biedt tot webvideo’s en gewone tv-zenders. Daarnaast werkt YouTube vanaf deze maand ook op de Xbox. Die spelcomputer – nota bene gemaakt door Googles concurrent Microsoft – geeft YouTube in één klap toegang tot 15 miljoen huiskamers.

Maar YouTube moet veranderen om te concurreren op het tv-scherm. „Je kunt kijkers niet om de twee minuten naar het keyboard laten grijpen om een nieuw filmpje op te zoeken. Onze informatie moet opnieuw verpakt worden in blokken van 20, 30 minuten”, zegt Rajamaran. De opdracht aan de YouTube-programmeurs: bouw filters en algoritmes die automatisch themakanalen samenstellen. Gevuld met een stroom aan relevante filmpjes, zonder teleurstellingen of vervelende verrassingen. Want het is niet de bedoeling dat er na Tracy Chapmans videoclip Talkin’ bout a revolution een schokkend ooggetuigeverslag uit Libië of Syrië volgt.

Hoe breng je orde in een berg video die per minuut groeit met 48 uur aan willekeurig filmmateriaal? YouTube beoordeelt immers zelf geen video’s, maar laat dat aan zijn kijkers over. Pas als een video als ongepast wordt aangeduid (geflagged), beoordeelt een team YouTube-mensen de inhoud.

YouTube heeft, legt Rajamaran uit, trucs om in te schatten welke filmpjes echt de moeite waard zijn. Natuurlijk de titel en filminformatie, de kijkcijfers, de mate waarin filmpjes worden overgeslagen – en door wie. Daarnaast gebruikt de videosite informatie van andere websites die filmpjes embedden – insluiten door middel van een stukje webcode. „Zo zal een blog over een onderwerp als kitesurfen zelf ook andere leuke YouTube-films over kitesurfing tonen.” Wie een filmpje zo insluit, leent dus zijn redactionele expertise aan YouTube.

Uit de eerste tests blijkt dat de nieuwe themakanalen aanslaan, zegt Rajamaran. Bezoekers blijven nu gemiddeld dertig minuten kijken; twee keer zolang als voorheen. Maar er is meer nodig, wil YouTube echt „een startpunt op je tv zijn”. De software moet er op elk apparaat hetzelfde uitzien, zodat kijkers net zo makkelijk langs de YouTube-kanalen zappen als langs reguliere tv-zenders. Daarnaast wil de videosite langere films aanbieden. In de VS kun je al Hollywood-titels via YouTube huren, in Nederland is het nog niet zo ver. Wel zijn hier sinds kort een paar kinderfilms gratis te bekijken, zoals Het Paard van Sinterklaas, Minoes en Abeltje.

Allemaal films waar geen kijker zich aan stoort en adverteerders zich geen buil aan kunnen vallen. Wil YouTube winstgevend blijven – en dat is het volgens Google – dan moet koste wat kost voorkomen worden dat advertenties bij controversiële items verschijnen. Want alle spectaculaire video’s ten spijt is YouTube, net als eigenaar Google, in de eerste plaats een advertentiebedrijf. Eentje met een glijbaan, dat wel.