Wel het pond, geen Polen

Net als in de rest van het Verenigd Koninkrijk zijn ze in Peterborough blij met de harde opstelling van premier Cameron over Europa.

„We zijn onze macht kwijt.”

„De goede dingen of de slechte dingen?” zegt Jay Little op de vraag wat hij van de Europese Unie vindt.

Eerst de slechte maar. Hij somt op: „Dat ze in Brussel ons regels opleggen. Dat we die mensen niet hebben gekozen. Dat we onze onafhankelijkheid zijn verloren. Dat we onze macht in de wereld kwijt zijn. Dat onze bijdrage aan Europa hoger is dan wat we ervoor terugkrijgen. Dat iedereen uit Oost-Europa hier maar kan komen.” Hij zegt: „Wij Britten worden afgezet.”

En wat zijn de goede dingen? De 76-jarige gepensioneerde bouwvakker valt stil. Kijkt zijn vrouw aan. Die pulkt wat aan haar knalroze wollen sjaal en zegt dan: „Mallorca.” Daar gingen ze vroeger weleens heen met vakantie, toen „niet alles zo duur was”. Na lang aandringen zegt ze: „Poolse verpleegsters, zonder hen zou het ziekenhuis niet lopen.”

Meer kunnen ze niet verzinnen.

Jay en Jillian Little zijn niet de enigen die zo reageren op deze druilerige dag in Peterborough, een stad met 163.000 inwoners ten noorden van Cambridge.

De verhouding tussen de Britten en ‘Europa’ blijft moeizaam. Dat premier David Cameron anderhalve week geleden de Britse relatie met de EU onder druk zette na zijn veto over het euroverdrag, leidt dan ook tot instemming. Uit peilingen blijkt zelfs dat 59 procent van de Britten nu graag een referendum wil over de vraag of het Verenigd Koninkrijk in de EU moet blijven.

In Peterborough durft alleen de 42-jarige Gary Dring zich hardop een Europeaan te noemen. Hij is blij lid te zijn „van een grote Europese familie” zolang „we het pond mogen houden”. Hij heeft zijn baan dan ook te danken aan Brussel. Sinds 2008 moeten alle vrachtwagenchauffeurs binnen de EU dezelfde veiligheidstraining doorlopen en hij is de leraar voor de chauffeurs van warenhuisketen John Lewis.

Maar verder zijn de ondervraagden eensgezind in hun wantrouwen over Europa. Dat heeft in Peterborough vooral te maken met de komst van Oost-Europeanen. Sinds de grenzen in 2004 open werden gesteld voor inwoners uit de nieuwe lidstaten hebben zich hier 20.000 voornamelijk Polen, Letten en Esten gevestigd. Dat leidde er onder meer toe dat de regio bij de laatste Europese verkiezingen stemde op de anti-Europese UK Independence Party (UKIP).

Het ligt niet alleen aan „die mensen hoor”, haasten Trudy Lorraine (54) en haar dochter Fay Cundell (25) zich te zeggen. Moeder, die bij de politie werkte, is „al jaren anti-Europees” en dat gevoel is de afgelopen weken alleen maar versterkt. Cundell, een notaris, zegt: „Dit is de eerste keer dat Cameron het juiste heeft gedaan. Want waarom zouden wij de Europese kas moeten spekken?”

Ze staan tussen de twee treurige attracties van de kerstkermis op het plein voor de kathedraal. Luister maar eens, zegt moeder. „Je hoort alleen maar vreemde talen.” Ze vertellen dat in het nabijgelegen Spalding de eigenaar van „een eurocafé” op de deur een bordje ‘Geen Engels’ heeft gespijkerd. „Dat moest een Engelse pubeigenaar eens proberen”, zegt Lorraine verontwaardigd.

De komst van de Oost-Europeanen heeft de sfeer in Peterborough veranderd, zeggen ze. „Het is ruwer”, zegt de dochter. „Niet zo plezierig”, zegt de moeder. „Onder de oppervlakte is er veel spanning”, zegt dochter weer. „Het gaat gewoon niet samen”, zegt moeder. „Het zijn vooral de eigen Engelsen die onplezierig zijn. Die vrezen voor hun banen.”

Andersom is de liefde ook niet groot. In Lincoln Road, vlakbij de katholieke kerk waar alle mistijden in het Pools worden vermeld, lopen Justina en Waldemar Wisinski. Het is,,niet slecht” in Peterborough, vinden ze. Ze verdienen gemakkelijk en goed en hun oudste dochter gaat naar een goede school.

Waldemar Wisinski werkte tot voor kort als heftruckchauffeur, zijn vrouw is met zwangerschapsverlof en werkt in een lokale fabriek. Maar „Engelsen houden niet van mensen”, zegt Justina. „Ze glimlachen, maar achter je rug lachen ze je uit”, zegt Waldemar.

Ze verlangen naar Spanje of Portugal – alleen is het nu niet het juiste moment om daarheen te verhuizen.