Waar komen al die kilo's CO vandaan? 2

Wie iets narekent, kan op grote raadsels stuiten. Zo berekende Markjan Mul uit Sint Pancras zijn CO2-uitstoot. „Mijn dieselauto rijdt 25 km op 1 liter en heeft een officiële uitstoot van 95 gram CO2 per km. Als ik 1.000 km rijd is mijn tank leeg. Dan heb ik 95 kilo CO2 uitgestoten maar is mijn auto dan 95 kilo lichter? Het enige gewichtsverlies zou de 40 liter opgestookte diesel moeten zijn”, mailt hij.

Het is ook een vraag die zonder veel telefonades met deskundigen met één woord is te beantwoorden: zuurstof. Zuurstof uit de lucht, die op geen enkele wijze ten koste gaat van de auto. We rekenen gewoon verder.

Heel simpel gezegd bestaat diesel uit ketens van koolstofatomen, met zijdelings waterstofatomen, met ruwweg twee keer zoveel waterstof als koolstof. Die ketens zijn het kenmerk van organische brandstoffen. Als ze heel kort zijn is het een gas, zoals propaan. Als de ketens lang zijn, wordt het een vaste stof, zoals paraffine of teer. Diesel en benzine zitten in het midden en zijn vloeibaar.

Als de diesel in de motor ontbrandt en zo de auto in beweging zet, worden die ketens verbroken. Ieder koolstofatoom wordt dan verbonden met twee zuurstofatomen: CO2. Bij twee waterstofatomen komt één zuurstofatoom: H2O, gewoon water.

Met behulp van wat scheikundekennis kunnen we dan nog verder rekenen. Een zuurstofatoom is ongeveer anderhalf keer zo zwaar als koolstof. Als één koolstof er twéé zuurstof bij krijgt (en dus CO2 wordt) wordt dat koolstofatoom dus ineens vier keer zo zwaar.

Een liter diesel weegt ongeveer 850 gram, dus veertig liter weegt 34 kilo. Als we even voor het gemak aannemen dat die diesel alleen uit koolstof bestaat, halen we uit 34 kilo diesel dus makkelijk 136 kilo CO2. Als we iets preciezer willen zijn en de waterstof meerekenen (zes keer zo licht als koolstof) halen we uit 40 liter diesel zo’n 25 kilo koolstof en dus 100 kilo CO2. Markjan Mul komt via een andere weg op ongeveer hetzelfde gewicht uit, en dat is prettig bij een nattevingerberekening.

Overigens gaat er per kilometer in totaal wel meer CO2 de lucht in, omdat er voor de productie van een liter diesel ook weer anderhalve liter diesel nodig is.

Maar dat is een ander verhaal.

Hendrik Spiering