PvdA wordt weer activistisch

Hans Spekman belooft de Partij van de Arbeid nieuw leven in te blazen.

En niet alleen met spandoeken. Hij is ook niet vies van politieke deals.

Ledenraadplegingen voor het voorzitterschap van de PvdA zijn traditiegetrouw spannend, met onverwachte winnaars. Dit keer niet. Het bekende Kamerlid Hans Spekman versloeg de onbekende Piet Boekhoudt, voorzitter van de PvdA-afdeling in Groningen, en de nog minder bekende René Kronenberg, wethouder van de deelgemeente Feijenoord in Rotterdam.

18.000 PvdA-leden stemden op Spekman. Dat was 82 procent van de uitgebrachte stemmen.

Spekman genoot de steun van zowel partijtop als de gewone leden zonder partijfunctie. Voor een interne verkiezing van de PvdA is dat vrij ongewoon. De voorzittersverkiezing was vaak een strijd tussen partijtop en leden. Zoals in 2001, toen Sharon Dijksma ondanks de steun van Ad Melkert en Wim Kok verloor van Ruud Koole. En de verkiezing daarvoor, in 1999, toen het door voorzitter Felix Rottenberg geknuffelde Amsterdamse duo Lennart Booij en Erik van Bruggen verloor van de Twentse Marijke van Hees.

De vorige voorzittersverkiezing zinderde ook van spanning. De door de leiding gevreesde kandidaat Jan Pronk, ex-minister, verloor toen op het nippertje van de destijds volkomen onbekende Lilliane Ploumen, afkomstig van een organisatie met de omineuze naam ‘Mama Cash’.

Met Spekman ging het anders. Een van de twee kandidaten die het tegen hem op durfde te nemen, gebruikte als argument tegen Spekman dat hij „te links” zou zijn. Sociaal-liberale PvdA’ers zouden zich niet meer thuis voelen onder zijn voorzitterschap. Vanaf dat moment was duidelijk dat Spekman zou winnen.

Want anders dan toen Pronk een gooi deed naar het voorzitterschap, vindt de PvdA links allesbehalve een verkeerde richting. De partijleider staat op het podium met SP-leider Emile Roemer om te strijden tegen armoede. Af en toe haalt de PvdA de SP zelfs links in, zoals afgelopen dinsdag. Toen stemde de SP voor de zorgbegroting. De PvdA tegen. Kamerlid Jeroen Dijsselbloem: „Hoe de SP voor privatisering van de zorg kan stemmen, moeten ze zelf maar aan hun kiezers uitleggen.”

Spekman vindt het prima. De PvdA moet zich volgens hem niet manifesteren als bestuurderspartij. Het mag meer activistisch, zei hij gisteren toen hij „hartstikke trots” de pers te woord stond na bekendmaking van de uitslag van de ledenraadpleging. De PvdA moet niet alleen burgers helpen en „de macht van het grote geld beteugelen” in posities van macht, maar ook met de eigen ‘ombudsteams’. Spekman, die ze zelf heeft helpen oprichten, wil er als voorzitter in iedere partijafdeling één.

Toch is hij niet alleen activist. Voor zijn idealen wil hij ook ritselen en regelen als het nodig is. Zo reageerde hij deze week furieus op de publieksactie van GroenLinks-Kamerlid Tofik Dibi, die een petitie voor een kinderpardon is begonnen. Dit verkleint volgens Spekman de kans op een meerderheid voor het initiatiefwetsvoorstel dat hij samen met Joel Voordewind van de ChristenUnie opstelde. Het voorstel is zo geschreven dat het CDA erop kan stemmen, cruciaal voor een Kamermeerderheid. De actie van Dibi, met bekende Nederlanders en andere „toffe mensen”, stoot het CDA af. Spekman noemt het „grof geschut”. De Mauro’s in Nederland hebben er niets aan.

Spekman wil nieuw leven in de partij blazen en het zelfvertrouwen opvijzelen, maar niet louter door vlagen zwaaien. Of protestdoeken. Ook met maatregelen. De belangrijkste reden dat hij opstapt als Kamerlid, is omdat hij denkt als voorzitter meer voor elkaar te kunnen krijgen. Met een rechts kabinet is het lastig om invloed uit te oefenen op wetgeving, zo verklaarde hij onlangs.

En hoe zit het met de meest in het oog springende campagnebelofte? Het partijkantoor weghalen van de sjieke Herengracht en neerplanten in een volkse buitenwijk van Amsterdam? Spekman belooft dat door te zetten. Hij gaat nu eerste rustig „de kleinere lettertjes” van het huurcontract lezen. De belofte, die hem zal blijven achtervolgen, had hij achteraf niet hoeven doen. PvdA’ers hadden hem ook zonder beloftes verkozen tot voorzitter. Maar ja, zoiets weet je niet van tevoren hè?