Pas als de derde trap is opgebruikt komt er applaus

Mevrouw Kuipers vond haar eerste nachtlancering „oogverblindend”. Ze vergat zich zorgen te maken en voor ze het wist cirkelde de Sojoez veilig om de aarde.

The Soyuz TMA-03M spacecraft carrying the International Space Station (ISS) crew leaves a trail across the night sky in this long exposure taken as it blasts off at the Baikonur cosmodrome, December 21, 2011. The ISS crew is made up of U.S. astronaut Donald Pettit, Russian cosmonaut Oleg Kononenko and Dutch astronaut Andre Kuipers. REUTERS/Shamil Zhumatov (KAZAKHSTAN - Tags: SCIENCE TECHNOLOGY TRANSPORT TPX IMAGES OF THE DAY) REUTERS

Daar staat hij, de Sojoez-raket, te dampen en sissen op het lanceerplatform in de Kazachstaanse nacht, beschenen door lichtmasten. Het is moeilijk om je voor te stellen dat daar, bovenin die met vloeibaar zuurstof en kerosine gevulde pilaar, André Kuipers en zijn twee collega-kosmonauten ook zitten te wachten.

Op het toeschouwersplatform, op maar negenhonderd meter, vriest het 16 graden en het waait. Brillen van de pers en ruimtevaart-vips beslaan met rijp, apparatuur van de cameramannen laat het afweten door de kou.

Een countdown op zijn Amerikaans is er niet, maar ingewijden in het publiek houden de stand bij. Nog vijftien seconden als de laatste ondersteuningsarm van de raket wegklapt, zegt iemand, nu worden de raketmotoren aangeschakeld. Opeens is er helgeel licht onder de raket, je hoort een hard geruis.

Heel snel snel wordt de vlam helderder onder de raket. Hij braakt dikke rookwolken uit die zelf lijken op te lichten door de vlammen. Het geruis wordt een daverend gebulder dat je ook in je borstkas voelt. Een paar tellen lijkt de Sojoez in de rookwolken te verdwijnen, om dan eindelijk op te stijgen, steeds sneller. Bij het stuwende gebrul komt nu ook een geknetter van schokgolven, de sneeuwvlakte om het platform licht op door deze mini-zon.

Dan gaat het snel: de stijgende raket schijnt al snel weer zwakker: een heldere ster tussen de andere sterren. ‘180...190...200.. 210’, geeft iemand de hoogte aan. Volgens de Russische commentaarstem is de vlucht nog altijd ‘normalnyj’.

Na 8 minuten en 45 seconden alledrie de rakettrappen opgebruikt en afgeworpen. Dan pas volgt er applaus. De Sojoez-ruimtevaartuig is veilig aangeland in een baan om de aarde. De lancering is geslaagd.

„Het was voor mij de eerst nachtlancering, en ik vond het oogverblindend”, zegt Helen Kuipers, die samen met de drie astronautengezinnen de lancering bekeek. „De kinderen waren rustig, en vonden het prachtig. Sterre wou na een poosje nog wel een raket.”

In april 2004 nam ze al eens eerder zo afscheid van haar man. „Toen was ik zo in beslag genomen door alles wat er gebeurde dat ik eigenlijk vergat om me zorgen te maken. En dat was nu weer zo. Op een gegeven moment denk je: oh ja, het is al weer goed gegaan.” Maar moeilijk was het ook wel even. „Ik heb wel even de tranen de vrije loop gelaten. Maar nu gaan we hier een feestje bouwen”

„Nu krijgt André een drukke periode”, zegt ESA-astronaut Frank de Winne, die de vlucht eerder maakte. „Alle boordsystemen worden geactiveerd, en de luchtdichtheid van de capsule moet gecontroleerd worden.” Wanneer de capsule luchtdicht is, kunnen de ruimtepakken uit, bedoeld om een kosmonaut tweeëneenhalf uur in leven houden in het luchtledige, lang genoeg voor noodterugkeer naar de aarde.

Tot morgenmiddag is de Sojoez bezig langzaam de licht ellipsvormige baan om de aarde cirkelvormiger te maken, met correcties van de stuurraketten van de Sojoez. Dit om netjes aan te sluiten op de baan van het Internationaal Ruimtestation. Volgens plan koppelt de Sojoez daar morgenmiddag om 16.20 aan. Drie uur later kan de luchtsluis open, en kunnen André Kuipers, Don Pettit en commandant Oleg Kononenko hun nieuwe onderkomen binnenzweven.

    • Bruno van Wayenburg