‘Ik creëer een zelf waarmee ik kan leven’

Jeanette Winterson werd eind jaren tachtig wereldberoemd door de BBC-verfilming van haar autobiografische romandebuut uit 1985. Na 26 jaar laat deze ‘lesbische duivelin’ zich nogmaals uit over haar traumatisch jeugd.

Ze staat op een zilverkleurige rechaud uit de eetzaal van haar hotel om bij de spiegel te kunnen waarin de fotograaf haar wil portretteren. Jeanette Winterson, één van Engelands grootste hedendaagse schrijvers, is zo klein (nog geen 1 meter 60), dat ze soms een opstapje nodig heeft. Geen probleem om zo te moeten poseren, vindt ze, want gefotografeerd worden ‘through the looking glass’ bevalt haar prima; het past precies bij haar nieuwe boek Waarom gelukkig zijn als je normaal kunt zijn?

Deze ‘memoir’ zou je kunnen zien als de non-fictie versie van haar autobiografische romandebuut Oranges Are Not the Only Fruit uit 1985 dat wereldberoemd werd door de BBC- verfilming ervan. Maar welke versie van dit levensverhaal, van een meisje dat werd geadopteerd door een godsdienstwaanzinnig Noord- Engels echtpaar dat een zendeling van haar wil maken, komt het dichtst bij de werkelijkheid? Wat ziet die kleine stoer ogende Winterson eigenlijk, als ze in de spiegel kijkt?

Met deze vraag zitten we direct midden in de discussie over het verschil tussen een autobiografische roman en een non-fictionele ‘memoir’ zoals in Nederland bijvoorbeeld recentelijk gepubliceerd door A.F.Th. Van der Heijden naar aanleiding van de dood van zijn zoon en door Connie Palmen over het overlijden van haar man Hans van Mierlo. Voor Winterson maakt de genre-aanduiding weinig uit: ,,In de spiegel zie ik het beeld dat ik van mezelf maak en als ik schrijf gebeurt hetzelfde. Ik creëer een verhaal, een zelf, waarmee ik kan leven. Vijfentwintig jaar geleden, toen ik Oranges schreef kon ik dat alleen in romanvorm, omdat de rauwe werkelijkheid te veel pijn deed.”

U kunt het hele interview hier lezen.

Dit artikel werd gepubliceerd in NRC Handelsblad op Vrijdag 16 december 2011, pagina 4 - 5.

    • Elsbeth Etty