ECB leent 489 miljard uit

Niet eerder leende de ECB zoveel geld uit tegen zo’n lange looptijd. Het laat zien hoe hoog de nood bij Europese banken is.

Europese banken leenden gisteren voor een ongekend hoog bedrag bij de Europese Centrale Bank (ECB): 489 miljard euro. In totaal 523 banken gingen in op het aanbod van de ECB om voor drie jaar geld te lenen tegen een hele lage rente.

1 Waarom pompt de ECB zoveel geld in de banken?

Zij wil voorkomen dat banken veel minder geld lenen aan bedrijven en huishoudens, en zo de recessie versterken. Volgens de ECB zijn Europese huishoudens en het midden- en kleinbedrijf voor hun financiering zeer afhankelijk van banken. Dat is anders dan in de Verenigde Staten, waar huishoudens en kleine bedrijven makkelijker op de kapitaalmarkten kunnen lenen.

ECB-voorzitter Mario Draghi zei deze week in het Europese parlement te vrezen voor een nieuwe credit crunch, die het grootste deel van de Europese economie van financiering zou afsnijden en dus „Europa in een zware depressie zou storten.”

Door de eurocrisis kunnen banken zelf moeilijk aan financiering komen. Financiers zijn onzeker over de gezondheid van banken en onzeker over de vooruitzichten voor de Europese economie. Ze kunnen niet met vertrouwen langdurige leningen aan banken verstrekken.

Europese banken moeten volgend jaar voor honderden miljarden euro’s aan leningen herfinancieren. Om de zorg weg te nemen dat dat niet zal lukken, besloot de ECB op 8 december leningen te verstrekken met een looptijd van drie jaar.

2 Gaan banken nu weer meer hypotheken verstrekken?

Gisteren meldde deze krant dat banken in Nederland op de rem trappen bij het verstrekken van nieuwe hypotheken. Ook zij hebben moeite om financiering te vinden, al is het minder dan banken in probleemlanden als Spanje en Italië.

Of banken de ECB-leningen zullen gebruiken om zelf meer geld uit te lenen, is onzeker. Banken kunnen met de ECB-lening ook hun bestaande leningen herfinancieren. Een deel van de 489 miljard euro verving bijvoorbeeld andere leningen van de ECB met kortere looptijden.

Daar komt nog bij dat het logisch is dat banken minder geld uitlenen. De Europese landen verkeren in een recessie. Dan gaan er meer bedrijven failliet en meer mensen kunnen hun hypotheek niet betalen, doordat ze hun baan verliezen. Bovendien moeten banken op last van toezichthouders hun kapitaalbuffers verhogen. Dat kan door nieuw geld aan te trekken van aandeelhouders, maar ook door minder leningen te verstrekken.

3 Zal dit de banken ook echt helpen?

Het neemt de hoogste nood weg, maar doet voorlopig weinig aan het kernprobleem van de banken: te weinig bufferkapitaal. Waarschijnlijk maken banken in de Europese probleemlanden gretiger gebruik van de ECB-lening dan banken in landen als Nederland en Duitsland. Maar ook voor banken in Nederland kan de lening aantrekkelijk zijn. Voor 3 jaar lenen tegen 1 procent rente is een supergoedkope manier om aan geld te komen. In theorie zouden banken aan de ECB-lening veel kunnen verdienen. Ze lenen goedkoop bij de ECB (tegen 1 procent) en lenen tegen een hoge rente uit aan landen als Italië en Spanje (tegen 6 procent). Maar veel banken hebben waarschijnlijk deze schulden liever niet op hun balans staan. Dat leidt maar tot wantrouwen bij financiers. Wel zijn er berichten dat de Franse en Spaanse regeringen hun banken hebben aangespoord met de lening staatsobligaties op te kopen. Dat is een risicovolle strategie. Als de eurocrisis aanhoudt, en staatsobligaties verder in waarde dalen, lijden deze banken nog meer verliezen.

Marike Stellinga