Vies kijken bij door het volk bedachte grappen

De echte oud- en nieuwjaarsconferences zijn dit jaar van de oude rotten Youp van ’t Hek en Freek de Jonge en de nieuwkomers Beau van Erven Dorens en (in de zaal) Maarten van Rossem.

Maar Pauw & Witteman (VARA), net als De wereld draait door vanaf deze week met reces, wilde toch ook een jaarafsluiting met een cabaretier. Dus werd in de nieuwe traditie van crowdsourcing het publiek gevraagd om grappen op te sturen en Dolf Jansen om die voor te dragen onder het motto Oudejaars van de straat.

In de aanloop naar die conference met geleende grappen liet Jansen herhaaldelijk weten dat hij niet kapot was van de kwaliteit van de inzendingen. En ook tijdens de eenmalige voorstelling in Gouda trok hij voortdurend een vies gezicht, terwijl hij geselecteerde moppen van een papiertje las: „Erica op reis, u kent Erica Terpstra? Die bezocht het eiland Obesitas. Ik verzin het niet hoor, het staat hier.”

Het duurde even voor me te binnen schoot waar ik die truc eerder had gezien: heel foute en slechte grappen debiteren en dan meteen er achteraan zeggen dat ze door het publiek zijn ingezonden, en je het als zelf wel grappige presentator dus ook niet kunt helpen.

Het was in een ander VARA-programma, wijlen De MaDiWoDoVrijdagshow, dat Paul de Leeuw aan het begin van elke aflevering de nieuwstop-5 presenteerde, met door de kijkers aangeleverde bijbehorende dubbelzinnigheden.

Je zou bijna denken dat het doorgestoken kaart was, een alibi om goedkope grappen te kunnen maken. Maar na afloop werden in de zaal in Gouda sommige leveranciers geïnterviewd en die waren 100 procent authentiek in hun trots over de vondst dat Britt met de dierenpolitie belt als de wc-eend op is.

Britt wie? Ook Jansen deed net alsof hij niet wist wie het nieuwe domme blondje van de televisie was. En hij vertelde, ook heel naïef, een ingezonden grap na die van collega Guido Weijers was gejat: dat door Turken betaalde boetes voor overbodig toeteren ons begrotingstekort gaan wegwerken.

Dat is het risico als je tamelijk ongefilterd het volk een amusementsprogramma laat samenstellen. Op het andere net vertoonde de NTR in Het uur van de wolf een portret van zanger Max van Praag, VARA-coryfee in de jaren vijftig. Die was ook van en voor het volk, maar praatte en zong altijd heel beschaafd. Het is de vraag of die stem net zo magisch een verloren wereld oproept voor mensen die de radio van die tijd niet uit eigen ervaring kennen. Komt nooit terug.