Nostalgisch Amsterdam

Een eeuw Amsterdam. Samenstelling: Gerard Nijssen en Erik Willems.

documentaire ***

Het zien van oude archiefbeelden brengt altijd een zekere nostalgie met zich mee: de wereld die je ziet, is (meestal) voorgoed verdwenen. Er is iets anders voor in de plaats gekomen. Soms ten goede, soms ten slechte. Waar nu de Bijlmer staat, lagen ooit ongerepte polderlandschappen, zoals te zien is op de dubbel-dvd Een eeuw Amsterdam, een uitgave van het Stadsarchief Amsterdam.

Op de dvd’s is 270 minuten beelden over Amsterdam verzameld, gegroepeerd in 9 afleveringen van dertig minuten. Die vatten elk een decennium samen, al zijn 1900-1920 wegens schaarste aan filmmateriaal in één aflevering samengevoegd. De eerste filmbeelden stammen uit 1898: de inhuldiging van koningin Wilhelmina. Het laatste item is het Prinsengrachtconcert in 1999. Daartussen zit een grabbelton: oude reclamefilms, Polygoon- en Pathéjournaals, amateurfilms, stukken uit bestaande documentaires, beelden uit het omroeparchief.

Hans Goedkoop geeft commentaar tot het moment dat de geluidsfilm ingeburgerd raakte, maar de historische duiding die Andere Tijden altijd aan archiefbeelden geeft wordt node gemist. Van intellectuele, geschiedkundige ambitie is geen sprake, de montage maakt soms een willekeurige indruk. Toch is het prettig dat zoveel filmmateriaal nu beschikbaar is: een fijn cadeau voor onder de kerstboom. En voer voor nostalgisch ingestelden die beweren dat vroeger alles beter was.

    • André Waardenburg