Censuur op artikel over labvirus

Virologen van het Erasmus MC gaan belangrijke details schrappen uit hun publicatie over een mogelijk gevaarlijke variant van het vogelgriepvirus. Ze volgen daarmee het advies op van een Amerikaanse overheidscommissie voor bioveiligheid om hun onderzoek niet volledig te publiceren. Het is voor het eerst dat deze commissie een negatief advies verstrekt.

De Rotterdamse virologen maakten in hun lab een variant van het dodelijke H5N1-virus dat ook via de lucht besmettelijk is. Ze deden dat door zelf mutaties te ontwerpen en door op van nature voorkomende mutaties te selecteren. Zo ontstond een virus dat van fret op fret overdraagbaar was, en mogelijk ook van mens op mens. Welke experimenten ze precies deden en welke mutaties ze vonden, blijft nu geheim.

De onderzoekers waren al maanden in overleg met gezondheidsorganisaties, bioveiligheidexperts en redacteuren van het wetenschappelijke tijdschrift Science over openbaarmaking. „Het advies dat er nu ligt is op zich te begrijpen. Dit is ten slotte onderzoek dat zowel voor goede als kwade doeleinden kan worden gebruikt”, zegt onderzoeksleider Ron Fouchier.

Toch wringt de Amerikaanse bemoeienis. De onderzoeksresultaten zijn van groot belang voor onderzoekers die een pandemie willen voorkomen of bestrijden. „De commissie wil vertrouwelijke kanalen opzetten om deze informatie te delen, maar wij hebben onze twijfels of dat kan. Er zijn wel honderd organisaties die toegang tot deze informatie moeten hebben, en daarmee zo’n duizend experts. Als je het onderzoek met zo’n grote groep deelt, ligt alles eigenlijk toch op straat.”

Een Europese adviesraad voor bioveiligheid bestaat nog niet. „Onder virologen is discussie ontstaan of deze besluitvorming uitsluitend in Amerikaanse handen moet zijn”, zegt Fouchier. „Ik vermoed dat een Europese club tot een andere conclusie was gekomen.”