Banken op rem met hypotheken door problemen met geld

Het hoofdkantoor van Rabobank in Utrecht. Foto NRC / Arjan de Jongh

De spanningen op de financiële markten maken het moeilijker een hypotheek af te sluiten. De concurrentie op de hypotheekmarkt neemt snel af, schrijft NRC Handelsblad vanmiddag.

Buitenlandse partijen hebben vrijwel allemaal de Nederlandse markt verlaten en verschillende Nederlandse banken prijzen zich bewust uit de markt met hogere leentarieven of strengere voorwaarden aan hypothecaire leningen omdat zij moeite hebben aan geld te komen.

Direct gevolg is dat Rabobank, veruit de rijkste bank van Nederland, zijn marktaandeel tot eigen onvrede de laatste weken omhoog heeft zien schieten. Van alle nieuwe verstrekte hypotheken is inmiddels 37 à 38 procent afkomstig van de Rabobank tegen 30 procent een paar maanden geleden. ING zag zijn marktaandeel kelderen naar 10 procent tegen bijna het dubbele een half jaar geleden. SNS Reaal, de enige bank in Nederland die na een stresstest van de toezichthouders zijn balans extra moet versterken, verkoopt volgens diverse betrokkenen de laatste weken nauwelijks meer hypotheken.

Banken komen steeds moeilijker aan geld

Het is een stuk onaantrekkelijker voor banken geworden om hypotheken te verstrekken. Banken moeten ten gevolge van de crisis hun buffers verhogen. Tegelijkertijd kunnen zij steeds moeilijker aan geld komen. Banken lenen onderling niets meer uit vanwege de grote onzekerheid over elkaars gezondheid. Op de spaarmarkt is een harde concurrentiestrijd uitgebroken. Daarnaast zijn de regels voor hypotheekverlening ingrijpend aangescherpt. Dat resulteert nu in een credit crunch.

Een woordvoerder van SNS Reaal ontkent dat de bank en verzekeraar nauwelijks meer hypotheken verkoopt. Wel erkent hij dat een nieuwe verkoopstrategie gevolgen kan hebben voor het marktaandeel. SNS Reaal heeft besloten met ingang van 2012 niet meer via grote ketens als De Hypotheker of Hypotheekvisie leningen te verstrekken, maar alleen nog via het eigen kantorennetwerk. “Dat doen we ook omdat we de hele markt zien stilvallen”, zegt de woordvoerder. BNP Paribas kondigde onlangs aan de activiteiten op dit vlak geheel te zullen staken. Britse banken hebben grotendeels al de hypotheekmarkt verlaten.

‘Buitenlandse partijen trekken zich terug op eigen markt’

Een woordvoerder van ING wijst erop dat de verschuivingen op de markt nu groter zijn door de sterke terugval van de markt als geheel. Hij erkent dat “tarifering” ook een rol speelt bij de scherpe daling van het marktaandeel van ING, na Rabobank de grootste hypotheekverstrekker van Nederland.

“Buitenlandse partijen trekken zich terug op hun eigen thuismarkt net als ING en ABN Amro dat doen”, zegt Bouwe Kuik van adviesbureau IG&H:

“Daarnaast zie je bijna wekelijks in de rentetarieven terug welke banken het moeilijker hebben om hun activiteiten te financieren. Omdat het een prijsgevoelige markt is, vertaalt zich dat direct in de marktaandelen.”

De crisis in de financiële sector laat ook elders zijn gezicht zien. De Nederlandsche Bank waarschuwt dat er door slechte resultaten dit jaar geen tussentijdse winstuitkering aan de Nederlandse staat plaatsvindt – een tegenvaller van ruim een half miljard euro voor minister De Jager van Financiën.

    • Jeroen Wester