'We hebben alles uit de kast gehaald'

„Orientalis heeft er, afgezien van de financiële situatie, nog nooit zo goed voor gestaan”, zegt oud-directeur Van Laarhoven. Hij zoekt uit of het Gelderse museumpark sluiting kan ontlopen.

Er is toch nog een klein beetje hoop voor het noodlijdende Museumpark Orientalis dat per 1 januari sluit. De eigenaar van het park, de Stichting Heilig Land Stichting, heeft oud-directeur Jan van Laarhoven gevraagd de mogelijkheden te onderzoeken van een ‘doorstart’. „Het is de moeite van het proberen waard, maar het zal een lastige klus zijn”, reageert Van Laarhoven. Hij hoopt dat bezoekers na de gebruikelijke wintersluiting in april weer bij Orientalis terecht kunnen.

Dit weekend werd bekend dat Gedeputeerde Staten van Gelderland geen geld meer willen steken in het honderd jaar oude, van oorsprong katholieke devotiepark vlakbij Nijmegen. Eerder al weigerde het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen financiële steun. Gedeputeerde Staten stelt in een verklaring: „Het museum zou met alleen subsidie van de provincie hooguit nog een marginaal bestaan kunnen hebben.”

De huidige directeur/bestuurder, Peter Berns, had becijferd dat er 14 miljoen euro nodig is om het verouderde park nieuw leven in te blazen. Hij vroeg 6 miljoen aan de provincie en 6 miljoen euro aan de rijksoverheid. 2 miljoen euro zou hij via fondsen en sponsors werven.

Berns ziet nu geen andere mogelijkheden meer dan het museumpark te sluiten. Voor de twee nog overgebleven medewerkers in vaste dienst wordt ontslag aangevraagd. Berns: „We hebben alles uit de kast gehaald. Het is nu duidelijk dat de plannen niet haalbaar zijn. En dan kan ik niet meer door.”

Van Laarhoven was tot 2000 directeur van Museumpark Orientalis, dat toen nog het Bijbels Openluchtmuseum heette. Hij zal zich niet langer richten op uitvoering van de „prachtige plannen” van Berns. „Die gingen uit van de lange termijn. Je moet je nu afvragen of er geen andere mogelijkheden zijn om het park open te houden. Orientalis heeft er, afgezien van de financiële situatie, nog nooit zo goed voor gestaan.” De sluiting van het park komt precies op het moment dat de restauratie van de 28 rijksmonumenten die de Heilig Landstichting telt, bijna klaar is.

In 2000 ging Van Laarhoven aan de slag in het Noordbrabants Museum in Den Bosch waar hij tot 2007 werkte. Hij verliet het park in een periode dat het „een van de best bezochte musea in Nederland was. En dat zonder subsidie. Toen ik in 1989 kwam, zag het er ook zorgelijk uit.”

In het Museumpark zijn belangrijke plaatsen uit de Bijbel nagebouwd. Pelgrims konden er letterlijk een tocht maken in de voetsporen van Jezus. De laatste jaren kwam er meer aandacht voor andere religies. Er verrees een moskee, gefinancierd door het sultanaat Oman. Prinses Máxima en de minister van Buitenlandse Zaken van Oman kwamen het dorp in juni openen – toen het park weer openging.

Orientalis wordt gezien als een curiosum in de Nederlandse architectuurgeschiedenis en telt veel rijksmonumenten.

    • Annette Toonen