Jonkheer Van Tets op nummer 3

Zo, dat weten we dan ook weer. De pers die dagelijks kritisch verslag doet van de politiek, vindt de premier de beste. Vorig jaar verkoos de parlementaire pers Mark Rutte (VVD) ook al tot ‘beste politicus van het jaar’.

Toegegeven, het ideaal van neutrale verslaggeving is een illusie. Probeer het maar eens: tien uur debat in 500 woorden samenvatten zonder een oordeel te geven over de hoofdrolspelers en hun argumenten. En citeren is verplicht, voor de levendigheid. Alleen al door de keuze van citaten (slimme, domme, geestige, of typerende) verraadt de schrijver een oordeel.

Maar toch. Stemmen voor de beste politicus – en vroeger ook voor de slechtste – gaat wel heel ver. Alsof verslaggevers recensenten zijn.

De NOS vindt het daarentegen de gewoonste zaak van de wereld. Sterker, daar zijn ze trots op hun verkiezing. Het tv-programma Pauw&Witteman doet iets soortgelijks, die laten hun kijkers de beste verkiezen. NOS-verslaggever Dominique van der Heyde stuurde direct een boze tweet de wereld in: „Nou probeert P&W het politieke moment van het jaar te jatten.” En: „Beter goed gejat, dan slecht verzonnen zullen ze gedacht hebben. Net als 1vandaag met de politicus van het jaar #jatwerk.”

Inderdaad: ook actualiteitenrubriek EenVandaag maakte gister tijdens de uitzending een ‘politicus van het jaar’ bekend. Het opiniepanel van het programma verkoos de nummer 2 van de pers, Emile Roemer (SP), tot winnaar. De perswinnaar, premier Rutte, werd bij EenVandaag tweede.

Jatwerk? Alsof het zo’n goed of origineel idee is. En bovendien: het is niet waar. Tot 1995 liet de Haagse Post (nu HP/DeTijd) de parlementaire pers de beste politicus verkiezen. Daarna klooide RTL er een tijdje mee en nu doet de NOS dat dus.

De vraag die de pers in de Haagse wandelgangen bezighoudt is: wie heeft hier nu eigenlijk aan meegedaan? Wie zijn de stemmers? Van de Haagse journalisten van nrc.next en van NRC Handelsblad beweert niemand mee te hebben gestemd. Wie wel?

De opkomst is laag, minder dan 50 procent van de parlementaire pers stemt mee.

Die lage opkomst en lacherigheid en onvrede over het idee dat journalisten een maatstaf hebben voor ‘goed’ en ‘slecht’ (Goed gedrag? Goede argumenten? Fijne redenaarskunst?) bracht de Haagse redactie van Trouw er in de jaren tachtig toe om samen met de pers van de Zuid-Nederlandse kranten (die hadden toen nog een aparte redactie in Den Haag) op een volkomen onbekende backbencher te stemmen: jonkheer Van Tets, van de VVD, niet te verwarren met de rode-bessensoort die Jonkheer van Tets heet.

Buiten de parlementaire pers en zijn collega’s in de senaat kende niemand de man. Toch kwam hij op een derde plek van de verkiezing van beste politicus van het jaar.

Een mooie prestatie, in een vreemde verkiezing.

Pieter van Os