2012

Slavoj Zizek, popfilosoof, vaak genoemd als de ideoloog van de Occupy-beweging, staat niet bekend om zijn consistentie, maar één opmerking hoor je hem dezer dagen opvallend vaak herhalen: is het niet gek dat we ons makkelijker het einde van de wereld kunnen voorstellen dan het einde van het kapitalisme?

Het jaar is bijna om. Ik heb nauwelijks honger. Ik doe er uren over voordat ik in slaap val en als ik dan uiteindelijk wakker word, lig ik opgekruld in mezelf, als een croissantje, in de foetushouding. Ik zou eigenlijk een kerstboom willen, maar ik heb het idee dat als ik er nu nog een koop, ik zo bewust ben van het feit dat ik er nog maar een paar dagen van kan genieten dat ik er helemaal niet van geniet.

In deze laatste decemberweken verschijnen alle Beste van het Jaar-lijstjes, en ik, als cultureel verantwoord persoon, kan die niet lezen zonder schuldgevoel over wat ik heb gemist en zit nu achter mijn computer de ene na de andere speelfilm te live streamen. Om bij Zizek te blijven: we zijn goed in het verbeelden van Eindes. Films over het einde van het bancaire systeem (het wat flauwe Margin Call, waarin CEO’s dingen zeggen als: „Leg deze cijfers aan me uit alsof je het tegen een klein kind hebt.”), over het einde van een huwelijk in Iran (het heftige, realistische A Seperation), over het einde van alles in een komeet-botst-met-de-wereld-scenario (Lars von Triers prachtig poëtische Melancholia). Of over een Gekke Vleermuizenziekte, die in drie maanden tijd de wereldbevolking decimeert – in Steven Sodeberghs fascinerende Contagion.

Voor een film over besmetting wordt Contagion behoorlijk steriel (ha!) verteld. Matt Damons vrouw komt terug van een zakenreis, wordt ziek, gaat dood en als Damon terugkomt uit het ziekenhuis ligt zijn stiefzoontje dood in bed. Verder. Superonderzoeker Kate Winslet verschijnt ten tonele, autoritair en efficiënt met haar haar in een daadkrachtige paardenstaart en een half uur later ligt ze gewikkeld in blauw cellofaan in een massagraf. Verder. Soderbergh staat amper stil bij het verdriet, alsof hij geen verhaal heeft willen maken, maar een instructievideo. De Apocalyps heeft minder verbeelding nodig dan het einde van vrijemarktdenken, we weten het wel, we kennen de scenario’s. Eerst gebeurt dit, dan dit, dan dit. Soderbergh dreunt de feiten op zoals een kind de tafel van vier.

Volgens de Maya’s vergaat de wereld in 2012. Ik geloof niet in de Maya’s , maar mocht de Apocalyps toch komen dan heb ik genoeg voorlichtingsfilms gezien om me er doorheen te bluffen.

JOOST DE VRIES