Kinder-AA's

Comazuipen in cijfers. 10 procent van de jongeren die in het ziekenhuis belanden vanwege een te hoog alcoholpromillage, komt op de intensive care. In 2010 werden ongeveer 700 jongeren wegens alcoholmisbruik gehospitaliseerd. De jongste daarvan was 11 jaar.

Dit zijn slechts enkele getallen uit het boek Onze kinderen en alcohol van Nico van der Lely, Mireille de Visser en Joke Ligterink. Statistieken over drank en kinderen zijn er al langer. Kijk bijvoorbeeld naar de animatiefilm Nederlandse jeugd grootste zuipschuiten in Europa op de website van de televisieprogramma Altijd Wat. Daarin zien we hoe de Nederlandse jongere zijn Europese leeftijdsgenoot overtreft in alcoholconsumptie. Sommige van die jongeren, niet ouder dan 12 jaar, slaan in het weekend wel 20 glazen bier achterover.

Komend uit een cultuur waarin het drinken van alcohol verboden is, kijk ik met verbazing naar wat de vrijheid om te drinken doet in de westerse cultuur. Het leidt tot uitspattingen. Kinderen worden blootgesteld aan de gevaren van overmatig gebruik en niemand die er echt wat tegen doet.

Ja, er is voorlichting. En ja, er is toezicht in winkels. Kinderen zijn verplicht hun legitimatiebewijs te tonen bij het kopen van drank: voor wie onder de 16 jaar is, gaat het feestje niet door. Maar veel kinderen omzeilen deze regel met gemak. Ze hoeven niet eens een oudere broer of vriend te paaien om voor hen het gewilde flesje te bemachtigen. Ze nemen zelf gewoon de gok en meestal lukt het hen om af te rekenen.

Wat te doen? Ooit pleitte ik voor het opkrikken van de consumptieleeftijd van alcohol tot 21 jaar. Onthouding, daar zouden kinderen aan moeten doen. Ik kreeg een interessante mix van kritiek over me heen. 21 jaar past niet in de Nederlandse cultuur met assertieve jongeren en eigen verantwoordelijkheid. Bovendien tast het de vrijheid aan van de jongere als hij te rigide beperkt wordt in zijn drinkgedrag.

Dan vraag ik: past het in de Nederlandse cultuur dat we kinderen van 11 jaar oud verslaafd zien raken? Of dat we nieuwe wetenschappelijke studies negeren die aantonen dat onze hersenen pas na het twintigste jaar helemaal volgroeid zijn en dat het drinken onder die leeftijd zeer schadelijk is voor de groei van diezelfde hersenen?

Diezelfde studies tonen ons dat het voorste gedeelte van de hersenen, de prefrontale cortex, het laatst volgroeid is – soms pas in het drieëntwintigste jaar. In die hersengedeelten worden zaken als verantwoordelijkheidsbesef ontwikkeld.

Dat betekent dat kinderen jonger dan twintig jaar geen of weinig verantwoordelijkheidsbesef hebben. En wij laten hen maar volop drinken? Als dat onze Nederlandse cultuur is, dan is die toch iets minder beschermend en beschaafd dan ik dacht.

Naema Tahir