Opkomst van de ‘schaakbabes’

Elsbeth Etty neemt wekelijks in het weekend de stapel binnengekomen boeken door, signaleert en geeft een eerste oordeel. Deze week over vermissing, bierviltjes, Judas en een condomenteller.In de nacht van 5 januari 2008 verdween Gretha Veldthuis de 45-jarige tante van de toen 18 jaar oude VWO-leerling Marcella Veldthuis. Kort daarvoor hadden ze nog samen Kerst gevierd, Marcella had een foto gemaakt, met haar ouders en zusje, opa en oma Veldthuis en een stralende tante Gretha. Ze woonden allemaal dicht bij elkaar in het Oost Groningse Zuidbroek, een leuke familie zonder veel kopzorgen. Tot Gretha vermist raakte en na een maand van martelende onzekerheid uit het Winschoterdiep werd gevist.

Wat doet zo’n dramatische gebeurtenis met de nabestaanden? Veldthuis, inmiddels bezig aan een universitaire masteropleiding en duidelijk begiftigd met journalistiek en literair talent, laat ons dat meebeleven in Boven water (De Arbeiderspers, 182 blz. €17,95). Daarin beschrijft ze niet alleen haar eigen emoties, ze schetst tegelijk een liefdevol maar onsentimenteel beeld van de gemeenschap waarin ze opgroeide. Knap hoe ze intimiteiten prijsgeeft zonder indiscreet te worden. Ze doet dat niet door er ‘roman’ boven te zetten, maar wel met gebruikmaking van klassieke literaire middelen.

Sinds zijn dood in 1994 zijn van romanschrijver Charles Bukowski een stuk of tien bundels postuum opgediepte gedichten verschenen. Een uitgebreide selectie uit de bloemlezing The Pleasures of the Damned is nu in het Nederlands beschikbaar: De genoegens van de verdoemden (vert. Peter Verstegen, 231 blz. Liverse, € 16,95). Het titelgedicht is één van de kortste, eindigend met enkele woorden die als samenvatting zouden kunnen dienen van alles wat deze grootste, lelijke, vulgaire, tedere, tragisch, komische, zichzelf bespottende, Bukowski aan één stuk door op het papier of op bierviltjes smeet: ‘de Tijd/ dronken en klam,/ alles in brand,/ alles nat,/ alles oké.’ Een Nederlandse lezer denkt onwillekeurig aan Jules Deelder. De meeste gedichten lezen als snel op bierviltjes neergesmeten korte verhalen en dat zijn het ook doorgaans. Lof voor de vertaler.

Abonnees kunnen het hele artikel hier lezen.

Dit artikel werd gepubliceerd in NRC Handelsblad op Zaterdag 17 december 2011, pagina 20 - 21

    • Elsbeth Etty