Zeeanemoon heeft eigen karakter

Havik of duif? Bangerik of durfal? Het hebben van karakter wordt soms gezien als uniek menselijke eigenschap, maar ook dieren hebben hun eigen persoonlijkheid. Zelfs zeeanemonen zijn onder te verdelen in schijterds en waaghalzen. Die laatste storten zich sneller in een onderling gevecht en komen daarna vaker als winnaar uit de bus dan hun voorzichtigere soortgenoten (Proceedings of the Royal Society B, 14 december).

Zeeanemonen zijn geduldige roofdieren, die rustig wachten tot een prooi binnen het bereik van hun tentakels zwemt. Met een zuigvoetje zetten ze zich vast op rots of bodem. Net als kwallen en koralen, hebben zeeanemonen netelcellen met daarin een klein, giftig harpoentje. Om prooien te verwonden, maar ook om andere anemonen af te troeven in een territoriale strijd.

Voor hun karakteronderzoek verzamelden Britse onderzoekers bijna 100 paardenanemonen voor de kust bij Plymouth (Actinia equina). Zodra de dieren zich in het laboratoriumaquarium hadden genesteld, spoten de onderzoekers 50 milliliter zeewater in hun bek. Een erg onprettige ervaring. In een schrikreflex trokken alle anemonen hun tentakels een tijdje terug. De dapperste zeeanemonen kwamen na ongeveer 500 seconden weer uit hun schulp, bij bangere dieren duurde dat ongeveer 100 seconden langer.

Daarna kwam de volgende uitdaging: paardenanemonen werden met zijn tweeën in één aquarium gezet, zodat ze tentakelcontact maakten. De zee anemonen die in het vorige experiment hun tentakels als eerst naar buiten staken, gedroegen zich het agressiefst. Ze bliezen hun ‘aanvalstentakels’ met netelcellen op, en voerden een ‘overtop’-manoeuvre uit, waarbij ze de ander probeerden te overstelpen.

Een zeeanemoon gold als verliezer als zijn zuigvoetje had losgelaten of als hij al zijn tentakels gedurende 10 minuten terugtrok. De winnaars hadden van tevoren duidelijk kortere schrikreacties vertoond dan de verliezers. Zeeanemonen hebben dus duidelijk een eigen karakter, concludeerden de onderzoekers uit deze correlatie.

De zeeanemonen bleken hun gedrag ook aan te passen aan hun ervaringen in de tank. Dieren die door andere zeeanemonen waren toegetakeld met harpoencellen waren daarna totaal van slag. Toen de onderzoekers hen overvielen met zeewater trokken ze zich in plaats van 600 seconden, wel 900 seconden terug. De biologen concluderen dat de dieren voorzichtiger zijn geworden, om toekomstige verwondingen te vermijden.

Lucas Brouwers

    • Lucas Brouwers