Wees wijs, doe het niet

Overheidsorganisaties bezigen de ‘klokkenluidersregeling’. Deze stimuleert ambtenaren zo veel mogelijk (intern) melding te doen van misstanden. Zo hoeven zij niet (direct) de media te benaderen.

Deze regeling is vorig jaar vernieuwd, met als belangrijkste aandachtspunt een betere bescherming van de melder. Dit moest een hogere meldingsbereidheid opleveren.

Uit de praktijk blijkt dat de Wet openbaarheid bestuur (WOB) deze bescherming tenietdoet. Volgens deze wet zijn vrijwel alle overheidsstukken openbaar, óók de dossiers van integriteitsonderzoeken. Alle informatie over een mogelijke misstand ligt op straat – de melding, verslagen van gesprekken met de melder, de namen van getuigen en van de mogelijke schender, onderzoeksmateriaal, rapporten, alles. Ook bij een anonieme melder zal informatie uit de stukken vaak naar hem of haar te herleiden zijn.

Het Haarlems Dagblad heeft via een beroep op de WOB alle integriteitsdossiers over een aantal jaren bij de gemeente Haarlemmermeer aangevraagd. De gemeente heeft dit geweigerd, maar verloor zowel het beroep bij de rechtbank als het hoger beroep bij de Raad van State. De gemeente moet nu veel strikt vertrouwelijke informatie ‘op straat gooien’. De klokkenluider is vogelvrij. Met pijn in ons hart adviseren wij ambtenaren geen melding meer te doen.

Alexander De Becker en R. Nieuwenkamp, B. Hoogenboom, Emile W. Kolthoff, R. Jeurissen, E. Karssing en S. Spoor

Resp. Ien Dalesleerstoel aan de UvA, hoogleraar forensic business studies Nyenrode Business Universiteit, hoogleraar criminologie Open Universiteit, hoogleraar bedrijfsethiek Nyenrode Business Universiteit, European Institute for Business van de Nyenrode Business Universiteit

    • R. Nieuwenkamp
    • S. Spoor
    • Alexander de Becker En
    • R. Jeurissen
    • Emile W. Kolthoff
    • B. Hoogenboom
    • E. Karssing