Van rake typeringen tot modieuze dialectiek

Auteur: Hugo Camps

Titel: Ondernemers

Uitgeverij: Elsevier Boeken

ISBN 978-90-6882-901-3,205 pagina’s, € 14,95

Auteur: Pieter de Jong

Titel: Het Avontuur van Leidinggeven

Uitgeverij: Balans

ISBN 978-94-600-3338-4,216 pagina’s, € 19,95

Auteur: Kees Gabriëls

Titel: De Talentmanager

Uitgeverij: Het Boekenschap

ISBN 978-94-90085-13-1,268 pagina’s, € 29,50

Er moet onder managers wel een grote behoefte zijn aan informatie over het leiden van bedrijven en instellingen. Hoe valt anders te verklaren dat er zo veel managementboeken verschijnen? Journalist en columnist Hugo Camps heeft zelfs 22 portretten van ondernemers (17 m/5 v) gebundeld die hij tussen december 1986 en juli van dit jaar voor het weekblad Elsevier schreef.

Met zo’n tijdspanne is het logisch dat sommige gedateerd aandoen. Maar ‘durf’ en ‘doorzettingsvermogen’ blijven in het bedrijfsleven onverminderd belangrijk, en zo bezien zijn de meeste portretten opmerkelijk tijdloos. Ze variëren van ontroerend (de begin dit jaar overleden Albert Heijn) tot hilarisch (internetondernemer Nina Brink) en empathisch (Ruslandkenner Ernst van Eeghen).

Camps, begenadigd stylist, grossiert in rake typeringen. Zoals van Willem van Kooten, alias Joost den Draaijer: „Converseren met deze multimiljonair is een genoeglijke onderneming. Al was het maar omdat de obstakels die op de weg naar de vooruitgang liggen bij hem van een grote overzichtelijkheid zijn.”

Zo eenvoudig ligt het allemaal niet voor Pieter de Jong, ex-directeur in de uitgeversbranche en nu zelfstandig adviseur. Hij zoekt in zijn ‘kleine reisgids’ voor Het Avontuur van Leidinggeven naar een antwoord op de vraag: Hoe creëer je een uitdagende en aantrekkelijke omgeving waarin de passie van bevlogen en eigenzinnige mensen zich verbindt met de eisen van een succesvolle en solide organisatie?

De Jongs zoektocht – langs eigen ervaringen en werk van meer en minder bekende managementgoeroe’s – begint met een „potloodschets” van het profiel van een ideale leidinggevende.

Onderweg belicht hij menig zijpad, waarbij hij geen geheim maakt van favoriete gidsen als Henry Mintzberg, die hij prijzend aanhaalt: „Fatsoenlijk management gaat voorbij aan alle onzin die voor management doorgaat. Het is betrokken raken, weten wat er echt speelt, ontvankelijk zijn en verantwoordelijk”.

Daar valt weinig op af te dingen en dat geldt evenzeer voor de tips voor een „succesvolle en mooie reis”, waarmee De Jong afsluit. Al wekken sommige – ‘blijf inspiratie opdoen’, ‘houd de vlam brandend’ – de indruk van een anticlimax.

Wat voor de zoekende De Jong nog een vraag is, is voor Kees Gabriëls, ex-CEO van Neckermann Nederland en België, een weet. De toon en de stelligheid in zijn De Talentmanager. Een integrale visie op nieuw leiderschap in 119 inspirerende bulletins, verraden een leermeester, die hij dan ook prompt onmisbaar verklaart. „Zonder leermeester werken is als wereldkampioen willen worden zonder coach.”

Gelukkig weet Gabriëls dat „de chaos waardoor je je als manager zo overweldigd kunt voelen, aan wetten gebonden” is. Want onder alle verandering, tegenslag en verwarring schuilt „een natuurlijke orde”, waardoor ze met talent en veerkracht prima zijn te hanteren.

Gabriëls drieluik – inspiratie, realisatie, instrumenten – bevat voor elk wat wils. En zelfs meer dan dat, want als je nog niet eens halverwege bent, meldt hij: „Alles wat in dit boek staat is waar, maar het tegendeel ook”. Met zulke modieuze dialectiek valt overal wel een ‘integrale visie’ van te bakken.

Joop Meijnen

    • Joop Meijnen