In beeld

Het energievraagstuk in 20 foto’s [advertentie]

Voldoende schone energie is één van de belangrijkste wereldvraagstukken voor de komende honderd jaar. Met het Energy Future project wil Shell meer helderheid scheppen in het energievraagstuk en benadrukken dat alle energie-oplossingen en besparingen nodig zijn om aan de toenemende vraag naar energie te voldoen. Deze In Beeld wordt u aangeboden door Shell Nederland en is mede mogelijk gemaakt door Museum Boerhaave en NRC Media.
Het gasveld in Slochteren (Groningen) heeft vijftig jaar na ontdekking nog bijna 1.000 miljard kubieke meter gas. Internationaal zijn de toch al enorme voorraden verder gestegen door de opkomst van onconventioneel gas dat is opgeslagen in steenlagen. Aardgas wordt vervoerd via pijplijnen of in vloeibare vorm in speciale schepen naar LNG-terminals in Europa, Japan en de Verenigde Staten. Met behulp van geavanceerde technologieën kan aardgas tegenwoordig ook al diesel of vliegtuigkerosine vervangen. onbekend / tekst Shell
Windmolenparken bepalen in belangrijke mate het landschap en mogen in Nederland daarom niet zomaar worden geplaatst. Een alternatief is het bouwen van windmolenparken in zee. In Nederland zijn er op dit moment windmolenparken bij Egmond aan Zee en IJmuiden. Hoe verder van de kust, des te minder horizonvervuiling zou je denken, maar hoe langer de hoogspanningskabel naar de kust, hoe minder rendabel het park is. Cameron Davidson / tekst Shell
Een derde van de wereldbehoefte aan energie wordt door olie voorzien, zo’n 85 miljoen vaten van 159 liter per dag. De Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) heeft in 2011 Schoonebeek, het grootste olieveld op het Europese vasteland, weer in productie genomen. De traditionele ja-knikkers in Drenthe zijn inmiddels vervangen door moderne installaties die onder meer stoom injecteren. NAM verwacht in de komende 25 jaar zo’n 100 tot 120 miljoen vaten in Schoonebeek te produceren. Ernst Bode / tekst Shell
De Chinese economische groei is momenteel een belangrijke pijler waarop het herstel van de wereldeconomie balanceert. De inspanning die nodig is om de Chinese economie te laten groeien, is echter vooral gebaseerd op het gebruik van steenkool. De Chinese regering wil daar wat aan doen en heeft onlangs gezegd dat de toename van CO2-uitstoot in 2020 met 40 to 45 procent gereduceerd moet zijn. Ook stelt China dat in 2020 15 procent van de energie uit alternatieve energiebronnen zou moeten komen. Toby Smith / tekst Shell
In elektriciteitscentrales staan turbines, te vergelijken met een fietsdynamo, die worden aangedreven door stoom. In Nederland wordt deze stoom opgewekt door verbranding van aardgas. Afhankelijk van de vraag zullen de generatoren gas bij moeten geven of terugnemen. Dat vergt enige coördinatie van de centrales, die van Polen tot Portugal met elkaar zijn verbonden. Jason Hawkes / tekst Shell
De gebeurtenissen bij Fukushima in Japan hebben de discussie omtrent de voor- en nadelen van kernenergie weer op scherp gezet. Kernenergie op zich is een bijzonder schone energievorm en een Kerncentrale kan honderdduizenden huishoudens tegelijk van elektriciteit voorzien. Uranium, de grondstof van kernenergie, is ook nog eens relatief goedkoop. Een belangrijk nadeel blijft echter het radioactieve afval. Toby Smith / tekst Shell
Stromend of neerstortend water kan worden gebruikt om elektriciteit op te wekken, al dan niet met behulp van een kunstmatige dam. Aangezien waterkrachtcentrales geen CO2 uitstoten worden ze gezien als opwekkers van ‘groene energie’. Echter, in natuur- en milieukringen bestaan bezwaren tegen deze vorm van stroomopwekking, met name met betrekking tot de verstoring van het ecosysteem. Jason Hawkes / tekst Shell
Iedereen – gezinnen en bedrijven – die elektriciteit en gas gebruikt, betaalt energiebelasting. Het doel van deze belasting is om energie duurder te maken waardoor er zuiniger mee wordt omgegaan. Maar niet iedereen betaalt evenveel. Huishoudens gebruiken ‘slechts’ 20 procent van de totale elektriciteitsproductie, maar betalen gemiddeld wel meer energiebelasting per kilowattuur (kwh) dan grootverbruikers zoals de staalindustrie. Cameron Davidson / tekst Shell
Het is lastig te voorspellen hoe verduurzaming zich in Nederland laat vertalen. Neemt bijvoorbeeld elektrisch rijden een grotere vlucht dan voorzien? Andersom kan natuurlijk ook. De groei van elektrisch vervoer blijft achter bij de doelstelling, en de aangelegde infrastructuur wordt daardoor onvoldoende benut. Toch zullen we de energie-infrastructuur nu al gereed moeten maken voor de komende veertig jaar. Jason Hawkes / tekst Shell
In 2010 reden er wereldwijd ongeveer 1 miljard auto’s, naar verwachting zijn dat er ongeveer 1,5 miljard in 2030 en 2 miljard in 2050. Tegen die tijd moeten alle auto’s op benzine en diesel uit de stedelijke gebieden van de weg, zo wil de Europese Commissie. Maar om de groei van het aantal ‘nul-emissie’ auto’s sneller op gang te brengen, moet ook worden gewerkt aan een passende infrastructuur. Alex MacLean / tekst Shell
Sinds 2007 wonen er meer dan 3,3 miljard mensen in stedelijke gebieden. Uitgaande van het huidige geboortecijfer zal rond 2050 drie kwart van de wereldbevolking in steden wonen. Mits er efficiënt wordt gebouwd, compact en zo veel mogelijk de lucht in, is veel energiebesparing mogelijk door korte vervoersafstanden, massatransportmiddelen, stadsverwarmingssystemen en compact wonen en werken. Cameron Davidson / tekst Shell
Meer dan een derde van de wereldbevolking leeft in India en China. Hoewel deze landen te boek staan als de grootste vervuilers zetten ook zij in op grootschalig gebruik van duurzame energie. Zo kan zonne-energie in India, met 250 tot 300 zonnige dagen per jaar, een belangrijk alternatief zijn. De Indiase overheid stimuleert daarnaast buitenlandse investeerders in het opzetten en beheren van duurzame energieprojecten. Martin Roemers / tekst Shell
Apparaten worden steeds zuiniger, maar ondertussen is het totale energiegebruik van Europese huishoudens de afgelopen jaren alleen maar verder is gestegen. Zowel de bevolkingsgroei als de toename van kleinere huishoudens zorgt voor een explosieve groei in het aantal huishoudelijke apparaten. De overheid stimuleert daarom efficiënter energieverbruik. Huishoudens en andere kleinverbruikers kunnen onder andere door middel van slimme energiemeters meer inzicht krijgen in hun energieverbruik. Alex MacLean / tekst Shell
Bij geothermie wordt warmte gewonnen uit het binnenste van de aarde. Vooral in vulkanische streken, zoals IJsland, liggen deze gebieden op zo’n geringe diepte dat winning economisch lonend is. Zo levert de geothermale energiecentrale Nesjavellir het merendeel van de stroom voor Zuidwest-IJsland en warm water voor de voorsteden van Reykjavík. Ook in Nederland en België is deze techniek in opkomst, met name voor de verwarming van tuinbouwkassen en stadsverwarming. Kevin Cooley / tekst Shell
Brazilië is wereldwijd de grootste producent en consument van ethanol, gemaakt uit suikerriet. Mits er geen bos moet worden gekapt om dit gewas te kweken, heeft suikerriet een uiterst gunstige broeikasgasbalans. Hoewel onze landbouwgronden al intensief gebruikt worden, staan er in Nederland momenteel ook al enkele bio-energiecentrales die stroom opwekken, voornamelijk uit snoei- en afvalhout. Robert Clark / tekst Shell
Micro-algen kunnen vrijwel overal groeien en daarmee een belangrijke bijdrage leveren aan de wereldwijde behoefte aan bio-energie. Algen, gekweekt door middel van fotosynthese, bestaan voor de helft uit olieachtige stoffen waaruit biodiesel kan worden gewonnen en bevatten daarnaast veel eiwitten die kunnen worden gebruikt als grondstof voor voedingsmiddelen. De potentiële opbrengst per hectare ligt bij algen een stuk hoger dan die van energiegewassen als koolzaad of palmolie. Alex MacLean / tekst Shell
Momenteel wordt onderzoek gedaan naar de haalbaarheid van grootschalige kweek van alternatieve biobrandstoffen. Eendenkroos, een plantje van hooguit vijf millimeter in omtrek dat in gematigde en tropische gebieden op stilstaand water drijft, kan bijvoorbeeld naast veevoer ook dienen als biobrandstof. Hetzelfde geldt voor citrus-pulp, ondanks dat citrusvruchten seizoensvruchten zijn en niet langer dan acht maanden per jaar groeien. Alex Maclean / tekst Shell
Windmolenparken bepalen in belangrijke mate het landschap en mogen in Nederland daarom niet zomaar worden geplaatst. Een alternatief is het bouwen van windmolenparken in zee. In Nederland zijn er op dit moment windmolenparken bij Egmond aan Zee en IJmuiden. Hoe verder van de kust, des te minder horizonvervuiling zou je denken, maar hoe langer de hoogspanningskabel naar de kust, hoe minder rendabel het park is. Kacper Kowalski / tekst Shell
Te verwachten valt dat de aanschaf van zonnepanelen en –boilers steeds aantrekkelijker zal worden. Toch is zonne-energie nog niet grootschalig doorgebroken omdat het relatief duur is. Duitsland is weliswaar koploper op het gebied van zonne-energie, maar het huidige gebruik komt niet boven een 0,5 procent van de totale elektriciteitsproductie. Met behulp van nieuwe technologieën en door stijgende prijzen van fossiele brandstoffen zal zonne-energie naar verwachting zo rond 2040 een rendabel alternatief zijn. Alex MacLean / tekst Shell
De eindeloze beweging van golven op zee kan worden gebruikt om milieuvriendelijk energie te produceren. Het getijdenverschil kan op sommige plaatsen ter wereld wel 10 meter zijn. Er zijn verschillende methoden om golfslagenergie op te wekken, waarbij het verschil tussen eb en vloed een belangrijke rol kan spelen. Helaas zijn de kostbare onderdelen van de apparaten nog niet goed bestand tegen zeestormen en het zoute zeewater, waardoor ze vaak vervangen moeten worden. Alex MacLean / tekst Shell