Brieven over de Bersiap

Indonesische excuses zijn niet nodig nu

Ook mijn familie heeft, net als die van Jan A. Somers (Opinie, 12 december), de Bersiap meegemaakt. Mijn vermagerde grootmoeder en haar kinderen, onder wie mijn vader, overleefden deze ternauwernood. Ondanks de erkenning van het leed en het grote onrecht dat deze groep Nederlanders is aangedaan, ben ik het niet met Somers eens dat Indonesië excuses zou moeten aanbieden voor de Bersiap, in navolging van de Nederlandse inzake Rawagede.

Er is een belangrijk verschil: de net uitgeroepen Indonesische regering in 1945 kan niet verantwoordelijk worden gehouden voor het aanrichten van een slachting onder weerloze Nederlandse vrouwen en kinderen. De daders waren bendes opgeschoten jongeren. Zij hadden Japanse wapens gekregen of veroverd. De massamoord in Rawagede kon daarentegen gebeuren als gevolg van een weloverwogen beslissing tot een koloniale oorlog die was genomen door de Nederlandse regering. Deze oorlog werd gesteund door de meerderheid van de Nederlandse bevolking. Het aantal slachtoffers is onvergelijkbaar. Tijdens de Bersiap kwamen tussen de 3.500 en 20.000 mensen om. Bij de onafhankelijkheidsoorlog waren dat er ongeveer 150.000.

Ik hoop dat Rawagede het begin is van de erkenning en de bewustwording van alle wreedheden die ons land heeft begaan in onze voormalige kolonie. Juist de nadruk op de Bersiaptijd staat dat in de weg, doordat de overlevenden vooral het eigen leed in de Nederlands-Indische geschiedenis erkennen.

Tineke Bennema

Historicus, Breda

Die excuses moeten wel

Ook ik ken de verhalen over de Bersiap, van mijn man en mijn schoonfamilie, die eerst de Japanse kampen en toen de Bersiap hebben doorstaan. Mijn man is er levend uitgekomen, de jongen voor hem niet. Zijn schedel werd met een klewang gekliefd – zomaar. Dapper was dat hoor, om in te hakken op een rij uitgemergelde jongens en mannen. Ook mijn schoonmoeder heeft geluk gehad. Zij en mijn schoonzusje zaten niet in het transport dat werd overvallen. Dapper was dat hoor, om zieke en uitgehongerde vrouwen en kinderen te vermoorden. Als we dan toch bezig zijn met excuses, wil ik ook excuses voor de slachtoffers van de Bersiap.

Joan Marks

Rijswijk