Duitse humor over Rusland

Duitsland heeft altijd een dubbele relatie met Rusland gehad. De Duitse adel was aan het Russische hof op grote schaal ingetrouwd en overal in het land aanwezig, vooral in het Balticum. Ook moet je al die  Duitse artsen, ingenieurs en geleerden niet vergeten, die op verzoek van  - de Duitse - tsarina Catherina de Grote naar Rusland trokken. In de Russische literatuur kom je ze overal tegen: precieze, overgeorganiseerde lieden, bij wie de Russische personages zich vaak wat ongemakkelijk voelen, uit een zekere jalousie. De tsaren zelf waren eigenlijk meer Duits dan Russisch, zoals onze eigen Oranjes ook meer Duits dan Nederlands zijn.

Tot aan de revolutie van 1917 dweepte de Duitse intelligentsia met Rusland en vooral met de Russische Ziel. Thomas Mann en Rilke hebben veel over die liefde geschreven. Vooral Dostojevski deed het goed. Rilke (links op de foto) leerde zelfs Russisch en overwoog om op het Russische platteland te gaan wonen.

Na 1918 overheerste in Duitsland vooral de angst voor het overslaan van de bolsjewistische revolutie. Even leek het er zelfs op dat het zover was. Lees de dagboeken van Thomas Mann uit 1918 er maar op na, om te zien hoe de bourgeoisie in München sidderde toen een commando bolsjewieken door de straten trok en korte metten maakte met de adel die hun pad kruiste. Van die angst voor het bolsjewisme maakte Hitler later handig gebruik in zijn strijd om Lebensraum.

In de Koude Oorlog, met de DDR als Russische marionettenstaat, was de openlijke liefde voor Rusland vooral voorbehouden aan de Oost-Duitsers, die Russisch leerden en vaak in Moskou studeerden. In de Bondsrepubliek kreeg die oude liefde pas onder bondskanselier Gerhard Schröder een nieuwe impuls. Het hele ministerie van Buitenlandse Zaken in Berlijn ontwierp onder leiding van minister Frank-Walter Steinmeier een Rusland-vriendelijke politiek, die tot op de dag van vandaag wordt uitgevoerd. De enige Duitse politicus die soms nog openlijke kritiek uitoefent op Poetin is Angela Merkel, maar ook die houdt steeds vaker haar mond. Duitsland heeft tenslotte grote handelsbelangen in Rusland.

Op de website van radio Echo Moskvy stond vanochtend een filmpje over de verkiezingsfraude, gemaakt door de Duitse televisiezender ZDF, waarin de draak wordt gestoken met die Duitse houding. Vooral de conclusie die getrokken wordt, is interessant en veelzeggend. De rest is buitengewoon vermakelijk.  Kijk maar: ZDF over de Russische verkiezingen

    • Michel Krielaars