Meteen al een homerun

St. Louis Cardinals' Allen Craig hits a home run during the first inning of Game 3 of baseball's World Series against the Texas Rangers Saturday, Oct. 22, 2011, in Arlington, Texas. (AP Photo/Paul Sancya) AP

Chad Harbach: The Art of Fielding. Little, Brown, 512 blz. € 14,99. Een Nederlandse vertaling verschijnt in januari bij De Bezige Bij.

En dan stuit je in december ineens nog op het romandebuut van het jaar – misschien wel de roman van het jaar. Een droom van een boek, over mensen die hun dromen najagen en daarin teleurgesteld worden en over hoe het daarna verder moet. Over ambities, rolmodellen en de ziel als een werk in ontwikkeling. En over honkbal, Amerika’s volkssport nummer één.

In het bijzonder gaat The Art of Fielding van Chad Harbach over een iele maar talentvolle jongen, Henry Skrimshander, die zijn universiteitsteam naar een unieke reeks overwinningen moet leiden en zichzelf de Major League in moet honkballen. Shortstop Henry wordt als scholier gescout, op een klein toernooi, door derdejaarsstudent Mike Schwartz, die hem meeneemt naar Westish College. Daar moet Henry, tot ontzetting van zijn ouders, een kamer delen met de homoseksuele Owen Dunne, net als Henry een fan van ‘The Art of Fielding’, een boek met esoterische honkbalaforismen van de beroemde (fictieve) honkballer Aparicio Rodriguez.

Verder volgen we liefdesleven en dromen van de baas van Westish College, weduwnaar Guert Affenlight, en zijn bijna volwassen dochter Pella, die na een mislukt huwelijk weer bij hem intrekt. Vijf mensen met wie je vijfhonderd pagina’s lang meeleeft alsof het je beste vrienden zijn.

Vijf mensen ook die elk hun eigen ‘witte walvis’ najagen – Harbachs boek zit vol meer en minder subtiele verwijzingen naar Herman Melvilles Moby-Dick (1851), de eerste ‘grote Amerikaanse roman’. Een skrimshander, bijvoorbeeld, is een kunstig bewerkt walvisbot (zie Moby-Dick, hoofdstuk 57). De bijzondere intimiteit tussen honkballers, die op reis bedden met elkaar delen, lijkt erg op die tussen de walvisvaarders op een schip.

T-shirts

Guert Affenlight dankt zijn carrière aan Melville: als student vond hij een handschrift van de auteur tussen de tijdschriften in de Westish College bibliotheek. Daarom heet het Westish honkbalteam nu de Harpooners en verkoopt de campuswinkel T-shirts met de kreet ‘Westish College: Our Dick is Bigger than Yours’ en posters met de volledige tekst van het (korte) Moby-Dick-hoofdstuk ‘The Lee Shore’. (Harbach noemt dat 23ste hoofdstuk over de dood een paar keer, maar citeert er nauwelijks uit; lees het na, het is prachtig.)

En dan zijn er nog allerlei knipoogjes naar andere boeken: John Irvings A Prayer for Owen Meany (als een honkbal een dramatisch verkeerde kant uit schiet), Thomas Manns Der Tod in Venedig (Guert Affenlight deelt meer dan zijn initialen met Gustav von Aschenbach). Boeken in het algemeen zijn belangrijk in Harbachs verhaal: we leren niet alleen van onze fysieke mentoren, maar ook van de leermeesters die ons toespreken vanuit hun boeken.

The Art of Fielding is alweer hoopvol eenGreat American Novel genoemd, een roman die het huidige Amerikaanse levensgevoel perfect beschrijft. Misschien doordat The Great American Novel (1973) van Philip Roth ook over honkbal ging. Of, waarschijnlijker, door de grote uitgevershype rond Chad Harbachs debuut. Even kort: Harbach, een iele (maar talentvolle) dertiger en een van de medeoprichters van het literaire tijdschrift n+1, had allerlei slecht betaalde baantjes in de tien jaar dat hij aan zijn boek werkte, maar na negen jaar regelde een razend enthousiaste agent, die niet eens van honkbal hield, een voorschot van 650.000 dollar voor hem – met de vertaalrechten erbij een miljoen.

Harbachs vriend en n+1-collega Keith Giessen beschreef het hele circus in oktober in Vanity Fair. (Het artikel staat niet online; Vanity Fair biedt er een uitgebreide versie van aan als e-book, How a Book is Born, 17.000 woorden voor 1,99 dollar.) Het is het soort succesverhaal dat zelf vast nog eens het onderwerp wordt van een Amerikaanse roman.

Succesverhaal

Het is ook het soort succesverhaal dat je, jammer genoeg, meer doet nadenken over de zwakke punten in de roman. Zo komt het de auteur wel erg goed uit dat dat ene personage op het hoogtepunt van zijn problemen overlijdt: daar is hij ook weer vanaf. Ook andere personages werpt hij een erg makkelijke oplossing voor hun problemen in de schoot.

Dus: hoe goed heb ik mijn vijf nieuwe beste vrienden nu eigenlijk leren kennen, in al die prettige uren die ik met ze heb doorgebracht? Ik heb het gevoel dat ik nog steeds niet heel veel van Henry weet – of Pella, of Mike. Van hoe ze zijn. Terwijl ik zo met ze meeleefde. Raar.

Maar ik zou graag meer over ze lezen. Mits geschreven door Harbach natuurlijk, met zijn mooie, klassieke stijl. Hij sleept je op een onnadrukkelijke manier volkomen mee, weet prachtig knap echte-mensendialogen te verwoorden. The Art of Fielding is een boek om in te verdwijnen. Ik hoop op een vervolg. Over Owen. En ik hoop dat dat geen tien jaar duurt.

Op 19 januari 2012 treedt Chad Harbach op bij het John Adams Institute. Zie john-adams.nl.

    • Ellen de Bruin