Iedereen lijdt aan visuele obesitas

Het Graphic Design Museum in Breda heet sinds deze week MOTI.

De eerste expositie geeft het niemandsland tussen 2D en 3D verrassend weer.

De generatie van nu is geboren met een beeldscherm: tv, pc, gameboys, pads en pods. Ze leven in een schaduwgebied, zegt Lidewij Edelkoort, een niemandsland tussen de tweede en derde dimensie: ze bekijken ruimtelijke dingen op een plat scherm. Edelkoort is trendforecaster en oud-directeur van de Design Academy in Eindhoven. „Deze pop-upgeneratie gaat met gemak van 2D naar 3D en terug, alsof ze het verschil niet eens meer merken. De hersens zijn getraind om volume en ruimtelijkheid te zien in een platte schets.”

Tot welke verrassende resultaten dat kan leiden is te zien op de tentoonstelling De Pop-Up Generatie, die Edelkoort als gastcurator heeft samengesteld voor het Museum of the Image (MOTI) in Breda. Neem het Zweedse bureau Front. Op een film die een half miljoen keer op YouTube is bekeken, zien we de ontwerpers in de lucht tekenen. Allemaal lussen die een tafel vormen, en een stoel. De van animatiefilms bekende motion capture technology vangt hun bewegingen digitaal op en stuurt ze naar een 3D-printer die de meubels laagje voor laagje opbouwt. En zie daar: een tafel en een stoel die uit het niets te voorschijn zijn gekomen, waarvan geen schets of beeld bestond totdat het eindproduct er was.

De Pop-Up Generatie toont werk van een breed samengesteld internationaal gezelschap. Dat het begrip generatie hier kennelijk weinig met leeftijd te maken heeft, blijkt uit de bijdrage van de Japanse kledingontwerper Issey Miyake (73) en zijn Reality Lab. Een plat pakketje gerecyclede stof vouwt in één simpele beweging uit tot een jurk en door die aan te trekken wordt het kledingsstuk ‘geboren’, aldus Miyake. Door het kledingstuk in gevouwen toestand te beschilderen blijft de opgevouwen vorm ook op het lichaam zichtbaar.

In al zijn hightech raffinement is het werk van Miyake nauw verwant aan dat van de Mexicaanse Carla Fernández. Met haar mobiele werkplaats Taller Flora onderzoekt ze bij de indianenstammen in haar land hoe die met talloze varianten op de vierkant en de rechthoek, en basale lengtematen als de duim, de vinger, de hand en de arm, de meest gecompliceerde kledingstukken maken.

Tegen de muur in het MOTI leunt een stoel in vijf delen. De Amerikaanse ontwerper Eric Ku heeft uit wit plaatmateriaal vijf onderdelen gezaagd in de vorm van de letters c, h, a, i en r. Die schuiven ingenieus in elkaar tot... een chair. In dit ogenschijnlijk simpele eindresultaat komen veel thema’s van onze tijd samen: zuinig materiaalgebruik, belangstelling voor ambachtelijke maakprocessen en de vraag wat de rol van de ontwerper is.

„Om de band met de industrie te versterken hebben we tien ontwerpers gevraagd samen te werken met lokale industrieën, hier in Brabant”, zegt Edelkoort. Dat kan soms een moeizame exercitie zijn, maar deze keer bewijst het zijn meerwaarde. „Het uitvinden wat iedereen voor elkaar zou kunnen betekenen kost altijd de meeste tijd”, zegt Edelkoort.

De Spaanse ontwerper Jaime Hayon heeft samen met het Tilburgse Textielmuseum een nieuwe laser- en borduurtechniek ontwikkeld waarmee hij de lollige en lugubere Mexicaanse worstelmaskers heeft nagebootst. Juist heel aandoenlijk zijn de gestileerde nijlpaarden die de Mexicaan Rodrigo Solórzano in reliëf onder een saai grijs kleed van tapijtfabriek Desso heeft geschoven. Een uitgelezen stuk voor het hoofdkantoor van Desso zelf, want zo heeft nog nooit iemand naar die tapijttegels gekeken.

„Wij leven in een tijd waarin mensen hun behoefte om te overleven willen vertalen in iets zachters”, zegt Edelkoort. Ook voor haar zijn de nijlpaarden een van de grote verrassingen van de expositie. „We willen van het harde iets warms maken. Er is ook een nieuwe interesse voor het productieproces ergens tussen de tweede en derde dimensie. Waar dat precies is, weet niemand.”

tentoonstelling

De Pop-Up Generatie

T/m 16 april in MOTI, Breda. www.motimuseum.nl