Holmes herrijst - alweer!

Anthony Horowitz: Het huis van zijde. Vertaald door Dennis Keesmaat. Prometheus, 320 blz. € 18,95

Uitbundige publieke belangstelling voor thrillers is niets nieuws; de Schotse arts en schrijver Arthur Conan Doyle viel in de periode 1887-1926 al grote populariteit ten deel door zijn creatie Sherlock Holmes. Holmes was de eerste populaire fictieve detective en met zijn fenomenale opmerkzaamheid het prototype van alle latere. Zijn populariteit nam zo’n vlucht dat Conan Doyle zijn held al in 1893 beu was; hij liet hem letterlijk doodvallen, een kordaatheid die je meer vermoeide thrillerschrijvers zou toewensen. Niet dat het hielp: het publiek ging met rouwbanden de straat op en twintigduizend abonnees zeiden het tijdschrift op waarin Holmes’ avonturen werden gepubliceerd. Conan Doyle liet Holmes dus maar herrijzen, in wat zijn beste Holmes-roman werd: The hound of the Baskervilles. Kinderboekenschrijver en tv-scenarist Anthony Horowitz herhaalt dit nu en blaast de speurder alweer nieuw leven in met Het huis van zijde.

Als je Het huis van zijde wilt zien als een echte Sherlock Holmes dan zou het pas de vijfde roman zijn waarin de detective optreedt. Hun echte succes dankten Conan Doyle, Holmes en Dr. Watson aan 56 korte verhalen, gepubliceerd in tijdschriften. Met reden: de korte vorm leent zich het best voor het etaleren van Holmes’ fameuze vermogen tot ‘deduction’ (overigens een fout van Conan Doyle want Holmes redeneert veeleer inductief). In die avonturen, net als Het huis van zijde opgetekend door Holmes’ assistent en biograaf Dr. Watson, wordt Sherlock Holmes steevast in Bakerstreet benaderd door iemand met een mysterieus probleem, dat Holmes vanuit zijn leunstoel al half oplost door gevolgtrekkingen te maken uit de krassen op de wandelstok van de persoon, de blik die deze op een voorwerp laat vallen of andere, voor gewone stervelingen betekenisloze zaken. Dat is een verhaal lang leuk. In de boeken bleek de spanningsboog lastiger.

Het huis van zijde, slaagt erin alle eigenschappen van Conan Doyles romans en hoofdpersonen getrouw te absorberen maar toch een origineel verhaal met een solide spanningsboog te vertellen. Holmes krijgt te maken met een kunsthandelaar die bedreigd wordt door een Ierse bende, zielige pauperkindertjes en corruptie op het hoogste niveau. Dit alles in de straten van het stinkende, overvolle victoriaanse Londen. Aardig is dat Horowitz zich naast die getrouwheid enige vrijheid veroorlooft. Het boek wordt door Watson geschreven na Holmes’ dood en hij plaatst af en toe kanttekeningen bij de handelswijze van Holmes en neemt zelfs afstand van zijn eigen afkeer van de incompetente inspecteur Lestrade. The hound of the Baskervilles (gratis online), blijft de definitieve Holmes-roman.Het huis van zijde voldoet echter aan Conan Doyles normen en zou door hem geschreven kunnen zijn.

    • Robert Gooijer