De scheids is een schele aap

Holland Doc: De 13e man

Ned. 2, 22.55 - 23.45 uur

Of het nu in het 2de was van Schollevers of in het 8ste van HBS, de kleedkameranalyse over de scheidsrechter luidde altijd hetzelfde: de man is in het dagelijks leven een sukkel, gepest op het werk en onder de plak bij zijn vrouw. Waarom zou hij anders voor de lol wekelijks een amateurwedstrijd leiden?

Filmmaker Martijn Blekendaal volgt in zijn debuut drie scheidsrechters in het amateurvoetbal. Houdt de theorie stand? Een beetje. Eén voldoet inderdaad aan het stereotype beeld van de ‘loser’ naar wie alleen wordt geluisterd als hij een pakje van de voetbalbond aan heeft. En zelfs dan... „Ik ben te lief”, oordeelt hij in een door de maker afgedwongen moment van zelfreflectie.

De tweede, een ex-marinier van Marokkaanse komaf, valt in het dagelijks leven juist goed samen met de rol die hij op het veld speelt. Hij leeft op gezag en de ingrediënten daarvan: discipline, zelfbeheersing en respect.

De derde, meest fascinerende persoon in deze mooie documentaire, lijkt gezagsposities op te zoeken om zichzelf te kwellen. Hij is dominee in een gereformeerde kerk. Met een onverwoestbaar vrolijk hoofd vertelt hij van zijn kwellingen. Halverwege de film blijken kerkgangers hem te hebben afgezet: hij ‘vergat’ een paar keer ‘de wet’ te lezen. Jammer, niet erg, zegt David. Hij leerde er weer van. „Helpt me ook in het veld.”

Ontroerend, zeker. Tot die gast de tegenstander natuurlijk een belachelijke vrije schop toekent. Schele aap.

Pieter van Os

    • Pieter van Os