CDA irriteert coalitie en werkt aan imago

Coalitiegenoten botsten gisteren hard over het plan de snelheid op snelwegen te verhogen. VVD en PVV verwijten het CDA onder het regeerakkoord uit te willen.

NOVUM06:MILIEUDEFENSIE 80 KM:AMSTERDAM;14DEC2011-Foto, Spandoekprotest langs de A10 west. AMSTERDAM - Milieudefensie en bewoners langs de A10-west in ^Amsterdam protesteren morgen, woensdag 14 december, tegen het kabinetsplan om 80-kilometerzones op snelwegen in en rond steden op te heffen. Aan een flatgebouw pal langs de snelweg hangen klimmers van Milieudefensie grote spandoeken op die duidelijk maken dat de aanwonenden niet zitten te wachten op nog meer vieze lucht en geluidsoverlast. Morgenavond debatteert de Tweede Kamer over het voorstel.Novum/rvz/str.Rein van Zanen Novum REIN VAN ZANEN

Oppervlakkig gezien ging het over de vraag op welke snelwegen volgend jaar september sneller mag worden gereden. Onderhuids ging het over veel meer: de verhouding in de coalitie. Het CDA heeft grote bezwaren tegen het verhogen van de maximumsnelheid tot 130 kilometer per uur. Tot woede van coalitiegenoot VVD.

De irritatie tussen beide partijen liep gisteren hoog op tijdens een debat met minister Melanie Schultz van Haegen (Infrastructuur, VVD). Volgens Schultz kan de snelheid op 60 procent van de snelwegen omhoog. Ze wil dat in september volgend jaar in één keer invoeren. Om negatieve effecten voor het milieu, de veiligheid en omwonenden te beperken, trekt ze 132 miljoen euro uit voor compenserende maatregelen, zoals geluidsschermen en verbetering van de verkeersveiligheid.

Tenminste, dat was het plan.

Totdat CDA-kamerlid Sander de Rouwe dwars ging liggen. Hij blijft voorstander van 130 kilometer per uur. Maar niet waar dat geld kost. De compenserende maatregelen zijn veel te duur „in deze tijden van crisis waarin iedereen de broekriem moet halen. Dat doen we dus even niet.”

De Rouwe voelt zich gesteund door het regeerakkoord. Daarin staat dat „een lagere maximumsnelheid geldt indien nodig voor luchtkwaliteit, geluid, of verkeersveiligheid”. Maar nergens in het regeerakkoord staat dat er extra geld voor wordt uitgetrokken, stelt De Rouwe.

De opstelling van het CDA leidde tot grote irritatie bij VVD en gedoogpartner PVV. Zonder het CDA is er geen Kamermeerderheid, en beide partijen waren juist zo trots op de snelheidsverhoging. Het is één van de weinige douceurtjes in tijden waarin miljarden bezuinigd moeten worden. Volgens VVD-Kamerlid Charlie Aptroot is tijdens de onderhandelingen over het regeerakkoord afgesproken dat de 130 kilometer geld mag kosten als dat elders in de begroting gevonden wordt. „Maar daar zat u niet bij”, bitste Aptroot tegen De Rouwe. „U moet maar eens goed bij u collega informeren hoe dat is gegaan.” Niet De Rouwe maar zijn partijgenoot Ger Koopmans zat destijds namens het CDA bij de onderhandelingen. Schultz steunde Aptroot, maar voegde toe: „Het regeerakkoord is blijkbaar multi-interpretabel.”

Aptroot vindt dat het CDA onder het regeerakkoord probeert uit te komen: „U breekt het contract open, maar daarover moet je eerst de andere contractpartners overtuigen. Dat is niet gebeurd.” Ook de PVV was „not amused”, zei Kamerlid Leon de Jong. „Het CDA traineert de boel.”

De opstelling van De Rouwe staat niet op zichzelf. De partij heeft geen leider of lijsttrekker voor de korte termijn en staat er beroerd voor in de peilingen. Nu de drie partijen zich opmaken voor een strijd over een nieuwe bezuinigingsronde van ten minste 5 miljard euro, laat het CDA steeds nadrukkelijker een eigen geluid horen. Het neemt daarmee afstand van coalitiegenoot VVD en gedoogpartner PVV.

Toen PVV-leider Geert Wilders via Twitter liet weten 4 miljard euro op ontwikkelingssamenwerking te willen bezuinigen, reageerde staatssecretaris Henk Bleker (Natuur, CDA) direct: „Nooit niet. Als er ergens een streep getrokken wordt – we zijn nu nog niet zover – dan zou het wel eens op zo’n punt kunnen zijn.”

En terwijl Wilders de hypotheekrenteaftrek in stand wil houden, suggereerde vicepremier Maxime Verhagen vorige week dat daarover te praten is. Ook van heilige huisjes „lekt de dakkapel wel eens”, aldus Verhagen. „Dan zul je maatregelen moeten nemen.”

En dan was er nog CDA-voorzitter Ruth Peetoom. In een interview in deze krant liet ze zaterdag weten dat hervormingen nodig zijn op de arbeidsmarkt en de woningmarkt. Maar het kabinet doet daar juist niets aan.

Terwijl het CDA aan haar zelfbewustzijn werkt, hoopt de oppositie op een breuk in de coalitie. PvdA-Kamerlid Sharon Dijksma zag het gisteren al helemaal zitten. Handenwrijvend concludeerde ze tevreden: „De temperatuur in de coalitie loopt steeds verder op.”

    • Oscar Vermeer