Veel natuurkunderubrieken op YouTube lopen opeens in de pas

Er zijn op YouTube veel liefhebbers met hun eigen videorubriekje over wetenschap. Drie ervan hebben het nu over lasers.

Minute Physics behandelt onderwerpen uit de natuurkunde in ruim één minuut. De vorm is simpel. Een stem buiten beeld vertelt, terwijl een hand met een pen het verhaal illustreert. Stem en hand zijn van Henry Reich, een Amerikaanse theoretisch natuurkundige en animator. De onderwerpen zijn soms eenvoudig, bijvoorbeeld: wat is vuur? Of: hoeveel weegt een miljoen aan bankbiljetten van 100 dollar? Maar soms gaat het over Schrödingers kat of quantumtunneling.

En vorige week dus over lasers. In een paar pennestreken verheldert Reich hoe lichtgolven met elkaar in de pas gaan lopen om een laserstraal te vormen. Hij doet dat monter en helder, in de gebruikelijke animatievorm – tot hij opeens verwijst naar een gelijktijdig verschenen aflevering van Smarter Every Day. Daar zou je lasers ‘in actie’ kunnen zien.

Deze twee series verhouden zich als theoretische tot experimentele fysica. Smarter Every Day is de speeltuin van een Amerikaan genaamd Destin. Als het gaat over de fysica van de katapult schiet hij met een reuzenkatapult. In een andere video laat hij zien dat je onder water een pistool kunt afschieten – compleet met hi-speed opnamen die dit bewijzen. Heel ondeugend is de episode over opspattend water in de wc. Met kunstdrollen en vertraagde beelden toont Destin aan dat een velletje wc-papier op het wateroppervlak de billen aanzienlijk droger houdt.

Vergeleken daarmee is zijn aflevering over lasers tamelijk saai. Destin verschijnt in het laboratorium van de Optical Sciences Group van de Universiteit Twente (!) samen met laserenthousiast Johan Reinink. Ze doen weinig anders dan een helium-neonlaser aanzetten, ernaar wijzen en nu en dan hun vinger in de straal houden. Maar goed, we hebben een laser in actie gezien.

Onderhoudender is de laatste aflevering van Engineer Guy, een rubriek over techniek. Maker is Bill Hammack, hoogleraar chemische en biomoleculaire techniek aan de universiteit van Illinois. Zijn demonstratie van het pad van een laserstraal door een straal vloeistof is van grote schoonheid. Je ziet met eigen ogen hoe de groene lichtbundel keer op keer tegen het vloeistofoppervlak kaatst en zo in de ‘vezel’ blijft en grote afstanden kan afleggen. En Bill, de Engineer Guy, legt uit hoe technici daar in glasvezel de ideale voorwaarden voor scheppen.

Herbert Blankesteijn

De video is te zien op nrc.nl/bekijks