Twitter maakte 'aanslag' van moordpartij in Luik

In de nieuwshiërarchie van gisteren maakten het officiële begin van de recessie in Nederland en de mogelijke ontdekking van het Higgsdeeltje geen schijn van kans. Iemand had granaten geworpen naar een bushokje en het vuur geopend op de kerstmarkt van Luik, en dat vinden nieuwsconsumenten veel belangrijker.

Buiten de dader vielen er nog minimaal vier doden en 122 gewonden. RTL Nieuws refereerde aan de gebeurtenis als „moordpartij”, en dat is, hoe dramatisch ook, feitelijk juister dan het consequent door VRT, NOS en ÉénVandaag gebezigde „aanslag”.

Als de daden van Nordine A. ergens aan herinnerden, waren dat niet zozeer die van Anders Breivik (een favoriete vergelijking de hele dag) maar die van Tristan van der V. in Alphen aan den Rijn: eenzame schutter en wapenliefhebber opent in druk centrum het vuur op willekeurig winkelend publiek, alvorens zichzelf te doden.

Maar waarom hebben de media het niet over „de aanslag in Alphen” en „de schietpartij in Luik”? Omdat A. ook granaten wierp en „schietpartij” strikt genomen niet exact zou zijn? Politievoorlichters zijn dol op het woord ‘schietpartij’ omdat het vaag genoeg is om er nog alle kanten mee uit te kunnen. Maar ik heb het altijd een rare term gevonden als er maar één schutter is.

Volgens Van Dale betekent ‘aanslag’ in juridische zin „misdrijf tegen de veiligheid van de staat of tegen leven en vrijheid van een persoon”. Er zijn nog weinig aanwijzingen dat Nordine A. het gemunt had op de Belgische staat of op het leven van enig persoon in het bijzonder. Eerder leek hij in het wilde weg zijn woede te koelen.

Dat het woord ‘aanslag’ desondanks de hele dag standhield in een groot deel van de berichtgeving, had een historische reden.

Net als in Alphen liet in Luik de woordvoering door autoriteiten de eerste uren veel te wensen over en bepaalde Twitter dus soeverein de agenda. In een reconstructie dezelfde avond bij Reyers Laat (Canvas) vatte Jaak Raes, communicator van het crisiscentrum van het ministerie van Binnenlandse Zaken, de valse geruchten samen: er zouden meerdere schutters zijn, het zou gaan om een terroristische aanval door verdachten van eerwraak, de daders zouden ontsnapt zijn uit het paleis van justitie. En dat de autoriteiten dat alles ontkenden, dat was natuurlijk omdat ze weigerden „een kat een kat te noemen”, aldus de twitteraars.

Allemaal niet waar, maar krijg in tweede instantie het woord ‘aanslag’ nog maar eens uit het mediavocabulaire verwijderd. Ik zou zeggen „aanval”, „geval van amok” of desnoods „moordpartij”.

Overigens viel gisteren opnieuw, net als een tijdje geleden na de orkaan die toesloeg op Pukkelpop, het prettige gebrek aan mediahysterie bij de Vlaamse publieke omroep te constateren. Men vindt het „ernstig” en „dramatisch” en „verwarrend”, maar nooit „verbijsterend”. Wel is men gewoon de hele naam van de dader te noemen.