Kunnen blinden ook dyslectisch zijn?

Jochem van Geest uit Delft is dyslectisch en heeft als Havo2-leerling moeite met het leren van talen op school. „Ik vraag me af of ik daar ook last van zou hebben met brailleschrift”, laat hij weten. „Kunnen blinden ook dyslectisch zijn? Dat zou namelijk dubbel onhandig zijn.”

Dyslexie is „een taalprobleem door een kleine stoornis in de hersenen”, omschrijft directeur Michel Ekkebus van het Regionaal Instituut voor Dyslexie. Dyslexie heeft niks met de kwaliteit van je ogen te maken. En dus kunnen ook blinden dyslectisch zijn. Al komt dit nauwelijks voor. Tussen de 3 en 6 procent van de Nederlanders is dyslectisch, daarvan is slechts een klein percentage blind.

Uit onderzoek is gebleken dat de symptomen van blinde dyslectici niet verschillen van ziende dyslectici. Al is het lastig in algemene termen over dyslexie te spreken: er zijn zeer veel verschillende vormen van.

Toch een voorbeeld: dyslectici draaien relatief vaak de letter t en d om, omdat deze letters in spiegelbeeld op elkaar lijken. Een vergelijkbare fout komt ook voor onder blinde dyslectici, die gebruikmaken van het brailleschrift. In dit schrift zijn de letters E en I, D en F en H en J namelijk elkaars spiegelbeeld (zie het plaatje hiernaast).

Om dit te verhelpen is er een handig apparaatje op de markt, de brailleleesregel. Met hulp van dit apparaat, dat aangesloten wordt op een computer, kunnen blinden documenten lezen. Op de leesregel worden de letters die op het beeldscherm staan in puntjes weergegeven. „De computer leest vervolgens de tekst voor”, zegt Dorine in ’t Veld van Stichting Dedicon dat voorziet in materiaal voor leesgehandicapten. „Blinde dyslectici kunnen zo hun handicap compenseren.”

Stijn Bronzwaer