'Hollywood is leuker dan ik had gedacht'

Noomi Rapace brak door als de punkhacker Lisbeth Salander in de Millennium-films. Nu is ze te zien als zigeunerin in Sherlock Holmes. „Ik haat doen alsof.”

Zal Noomi Rapace (31) het ooit leren? Bij de persconferentie van Sherlock Holmes: A Game of Shadows, maandag in Londen, zit ze niet braaf te wachten op vragen, zoals een debutante betaamt. Heel belangrijk is haar rol van tarotkaarten en messen trekkende zigeunerin Sim niet, toch beantwoordt ze soms een vraag van een ander of valt ze de grote jongens in de rede: regisseur Guy Ritchie, Robert Downey Jr. (Sherlock Holmes) en Jude Law (Dr. Watson). „Ik zit vol ideeën”, zegt ze. „Sommige zijn erg slecht. Ja toch, Guy?” De regisseur rolt met zijn ogen.

Vandaag moet ze even tweede viool spelen, terwijl Robert Downey Jr. en Jude Law geiten over hun homo-erotische act. In de film stoeit Sherlock Holmes in dameskleding met de brave Watson. „Weet je, om Warner Bros geld te besparen slapen Jude en ik op een kamer. In een heel klein bedje”, koert Downey. „In de derde Sherlockfilm gaan we verder en bevredigen elkaar in travestie. Werktitel: Sherlock Holmes: A Game of Trannies (transseksuelen).”

Rapace brak in 2009 wereldwijd door als Lisbeth Salander in de Zweedse Millennium-films, naar de misdaadtrilogie van Stieg Larsson. Waren dat veredelde televisiefilms, Rapace maakte enorme indruk als de tengere, autistische punkhacker die koppig vecht tegen een overmacht van verkrachtende voogden, moordenaars en geheim agenten. Een Amerikaanse remake, The Girl With The Dragon Tattoo, gaat deze week in de VS in roulatie, van David Fincher (The Social Network) en met de relatief onbekende actrice Rooney Mara als Salander. Rapace was zelf „echt klaar met haar”, zegt ze in een interview na de persconferentie. „Op de laatste draaidag van Millennium was er champagne. Ik werd duizelig en misselijk en moest overgeven. Toen was het klaar.” Is ze niet nerveus over de remake? „Ja, en benieuwd. Je voelt je toch een beetje eigenaar van de rol.”

Noomi Rapace heeft het druk genoeg. Deze week maakt ze haar Engelstalige debuut in Sherlock Holmes: A Game of Shadows, eerder voltooide ze Ridley Scotts Prometheus, de prequel (proloog) van de legendarische sf-film Alien. Ze speelt met Colin Farrell in een thriller van Millennium-regisseur Niels Arden Oplev, Dead Man Down, en in de romance Knockout van Twilight-regisseur Catherine Hardwicke. Ook tekende ze voor horrorfilm The Last Voyage of Demeter met Jude Law en Ben Kingsley, over het gedoemde schip dat in de vampierfilm Nosferatu graaf Dracula naar Londen bracht.

Sherlock Holmes en Dr. Watson hebben het heel druk met elkaar. Was er in deze ‘bromance’ wel plek voor een meisje?

„Ik wilde meer. In elke gevechtsscène wilde ik meevechten, een champagnefles op een hoofd kapot slaan. Sim leek me niet het type dat wacht tot ze haar redden. Ze is erg emotioneel, praat in Romani tegen God als ze dobbelstenen gooit. Maar mijn beste scènes zijn helaas in de montagekamer achtergebleven. Best pijnlijk voor een acteur, maar de film kan geen drie uur duren. En het draait om Sherlock Holmes en Watson, niet om mij.

„Dat is wennen. In Zweden draag ik films, maar het is goed om ook een teamspeler te zijn. Het voordeel is dat ik nu niet zo nerveus ben. Na de première van de eerste Millennium-film wilde ik mijzelf opsluiten. Ik dacht dat iedereen me zou haten.”

Bij de persconferentie vertelde u vol ideeën te zitten, Guy Ritchie draaide met zijn ogen.

„God ja, ik heb hem belegerd! Ik kwam met een lange lijst voorstellen. Ik wilde wekenlang in een zigeunerkamp wonen om hun cultuur, dans en muziek in mijn systeem te krijgen. Het leek me essentieel dat ik Romani sprak, zigeunerliederen kon zingen, dansen, met messen gooien. Sim moet een vechter zijn, ruig, vies en aards, en een buitenstaander.

„Ik ga met mijn lijst naar Ritchie, en hij herinnert me eraan dat we over vier weken beginnen met draaien. O ja. Soms zei hij: prima, doe maar, veel vaker ‘gosh, Noomi, that’s fucking crappy!’ Hij is zo eerlijk, ik ben dol op hem!”

Overdrijft u ook niet? Voor de Millennium-films viel u enorm af, nam piercings, ging kettingroken en kickboksen. Maar dit is een bijrol in een blockbuster.

„Toch heb ik stevig op de zigeunercultuur gestudeerd, ik kan niet anders. Mijn interesse voor zigeuners is ook persoonlijk. Ik dacht zelf zigeunerbloed te hebben, mijn biologische vader is een Spaanse flamencozanger. Ik ben opgegroeid in IJsland met een pleegvader, maar als kind vraag je je altijd af waarom je er anders uitziet. Ik leerde mijn vader pas in 2007 echt kennen, toen hij stervende was aan kanker.

„Maar ik overdrijf soms. Voor de film Beyond (in januari in de bioscoop) heb ik vier maanden intensief gezwommen. En ik haat zwembaden. Die film gaat over een vrouw die heel goed zwemt, in het water verdwijnt haar misère. Dus ik vond dat ik in het water op mijn gemak moest zijn. Maar in Beyond zie je mijn gezicht hooguit een seconde in het water. Vier maanden ploeteren voor die ene seconde!”

Was het na het succes van de Millennium-films: en nu naar Hollywood?

„Ik heb niet echt mijn best gedaan, ze vroegen mij. Ik wilde zelfs niet naar Los Angeles. Toen mijn manager dat voorstelde, zei ik: (leunt arrogant achterover, met pruillip) ik ga niet in die stupide blockbusters spelen. Maar ik kreeg heel goede scripts en vorig jaar augustus wilde een studio mij drie dagen invliegen. Dat werden vijf dagen, echt een waanzinnig schema. Niemand herkende me daar: ze verwachtten een wantrouwige punker vol piercings. Ik ontmoette Ridley Scott, die zei meteen dat hij me een hoofdrol wilde geven in zijn film Prometheus. Maar dan moest ik werken aan mijn Engels. Later zag ik Robert Downey Jr. en zijn vrouw Susan. Een half uurtje maar, en toen kreeg ik deze rol.”

Was het wat u verwachtte, een Hollywoodfilm?

„Ik dacht dat het fabrieksmatig en eenzaam zou zijn. Maar het bleek een achtbaanrit. Een groepsproces dat creatief, vrij en vrolijk was. Ik zat echt vol vooroordelen.”

Bij blockbusters lopen tweehonderd man op de set. Doodt dat niet de spontaniteit?

„Het is een walvis die je niet zomaar uit koers brengt, maar in kleinere dingen is er veel ruimte. Zo’n grote groep valt uiteen in kleine kringetjes. Ik dacht dat iedereen zich na zijn scène in zijn luxe trailers terugtrok, maar zo gaat dat niet. We lunchten in Roberts [Downey Jr., red.] trailer. Dan zit je met zijn allen om een piepkleine tafel, ellebogen in elkaars zij. ‘Trek mijn korset even wat losser, anders kan ik niet eten.’ Dan vliegen ideeën over tafel. Tegelijk zitten buiten wel 150 man op je te wachten.”

Blijft u Hollywoodfilms maken?

„Ik wil wat de meeste acteurs willen: grote Amerikaanse films afwisselen met kleine Europese films die dapper en ongewoon zijn en je als acteur dwingen diep te gaan. Het is prachtig als de hele crew in één kamer past. Dan kan je een radicale opzet bedenken die belachelijk uitpakt of juist geniaal.”

Hoe kiest u films?

„Ik moet ergens emotioneel achter staan want ik ben geen technische actrice. Een rol infecteert me, ik ga in mijn personage op. Ik haat doen alsof, ook als acteur. Tijdens het filmen is fictie voor mij even echt als de realiteit.”

Daar zal u omgeving blij mee zijn, een jaar Lisbeth Salander over de vloer.

„Ik dreef toen iedereen tot waanzin. Mijn man Ola, van wie ik nu gescheiden ben. Mijn vrienden en familie vroegen: Noomi, hoe ver ga je? En ik (op snerpende toon): ‘Wat bedoel je? Hoezo? Laat me met rust!’ Als ik terugkijk, was ik best agressief en paranoïde. In Beyond speelde ik een control freak, dat was ik dan thuis ook. En die personages zitten ergens in me. Ik dacht dat ik best relaxed was, nu twijfel ik daaraan.”

Wie bent u op dit moment?

„Mezelf, geloof ik. Ik zit tussen rollen.”

Bent u niet bang getypecast te worden als het neurotische type?

„Ik speel vaak de labiele of getraumatiseerde vrouw in een pantser die iedereen bijt die te dichtbij komt. Ik plan mijn carrière niet, denk niet: nu moet ik bewijzen dat ik ook zacht kan zijn. Eigenlijk wil ik geen fragiele en afhankelijke meisjes spelen.”

    • Coen van Zwol