Het ijs staat in brand

Zo, de klimaatpolitiek is weer even tot rust gekomen. Tijd voor wat Arctisch nieuws. De Britse krant The Independent had een interview met Igor Semiletov van het International Arctic Research Centre van de Universiteit van Alaska, Fairbanks. Hij was de leider van een gemeenschappelijk Amerikaans-Russisch onderzoek in de Oost-Siberische Arctische Zee, dat nu al voor de achtste keer werd gehouden.

Onderzoek naar methaanpluim op het terrein van de universiteit van Alaska, Faibanks (Foto AP)Onderzoek naar methaanpluim op het terrein van de universiteit van Alaska, Faibanks (Foto AP)

Semiletov vertelt dat hij verrast werd door de omvang van de methaan pluimen in het gebied, die ontsnappen doordat de permafrost uit de zeebodem verdwijnt:

‘Earlier we found torch-like structures like this but they were only tens of metres in diameter. This is the first time that we’ve found continuous, powerful and impressive seeping structures more than 1.000 metres in diameter. It’s amazing.’

Vorig jaar ontdekten onderzoekers ook al een groot aantal methaanlekken. In gebieden waar die voorkwamen was de concentratie van methaan in het water acht keer zo hoog als in andere delen van de Arctische Oceaan. In de atmosfeer lag de concentratie vier keer zo hoog. De onderzoekers berekenden dat in het gebied jaarlijks zeven miljoen ton methaan vrijkomt.

Lange tijd werd gedacht dat veel van het gas zou worden opgenomen door de oceaan, waar microbes er wel raad mee weten. Maar onderzoekers van Berkeley Lab’s Earth Sciences Division kwamen niet zo lang geleden tot de conclusie dat de oceaan zullen hoge concentraties mogelijk niet aankan. Onderzoeker Matthew Reagan:

‘Our simulation found that large methane releases erode the ocean’s ability to consume methane. […] Large-scale methane releases have a greater impact than we anticipated. When this happens, microbes cannot consume all of the methane because there isn’t enough oxygen to fuel them.’

Het Amerikaanse National Snow and Ice Data Center (NSIDC) verwacht dat grote delen van de permafrost, die in tienduizenden jaren is ontstaan, de komende twee eeuwen zullen verdwijnen. Ze berekenden een teruggang met 29 tot 59 procent tot 2200. Dat zou leiden tot grote toename van broeikasgassen in de atmosfeer.

Op een bijeenkomst van de American Geophysical Union werd daarom deze week gepleit voor ‘geoengineering’ in het Arctische gebied om snelle opwarming tegen te gaan. Maar dat is volgens veel deskundigen veel te voorbarig. Het is niet duidelijk of de verhoogde methaanconcentratie uitsluitend het gevolg is van de smeltende permafrost en hoe groot de invloed van de mens is.

Het maakt wel duidelijk, zegt Tim Kruger van de universiteit van Oxford, dat er een noodzaak is om snel internationale afspraken te maken over het inzetten van geoengineering.