Regime van Poetin opent tegenaanval

Met maatregelen tegen de krant Kommersant en een betaalde tegenbetoging reageert het Kremlin op massale protesten.

REFILE- WITH ADDITIONAL INFORMATION Policemen attempt to detain Andrei Kozenko, a journalist from the Kommersant local newspaper, during a rally to protest against the results of the parliamentary elections and the policies conducted by Russian authorities in Moscow December 6, 2011. Opposition leaders defied the Russian authorities on Tuesday by organising a second mass protest in two days against Vladimir Putin's 12-year rule, despite warnings of a police crackdown and the jailing of one of the organisers. REUTERS/Anton Golubev (RUSSIA - Tags: POLITICS ELECTIONS CIVIL UNREST CRIME LAW) REUTERS

Twee dagen na het massale protest op het Moerasplein in Moskou was het gisteren de beurt aan de machthebbers om te laten zien wat ze kunnen. Zo stelt ’s ochtends ex-minister van Financiën Aleksej Koedrin in een interview in zakenkrant Vedomosti ‘ineens’ voor een liberale partij voor de middenklasse op te richten. Hij wil dat doen samen met oligarch Michail Prochorov, die zich ’s middags onverwacht kandidaat stelt voor de presidentsverkiezingen.

Het nieuws zegt de demonstranten, opgetrommeld om regeringspartij Verenigd Rusland en haar leiders te steunen, weinig. Een paar uur eerder zijn ze met bussen uit steden in de verre omgeving van Moskou naar het Manegeplein gereden, net buiten het Kremlin. Zogenaamd om de Dag van de Grondwet te vieren. Het zijn leden van vakbonden, van pro-Kremlinjeugdorganisaties Nasji en Molodaja Gvardija, onwetende studenten. De jongeren zijn zestien, zeventien jaar oud en kijken hun ogen uit naar de kerstmarkt een eindje verderop. „We zijn in Moskou!” roept een tiener blij, om zo snel mogelijk de Tverskaja-straat met zijn mooie winkels in te duiken.

De organisatoren proberen zo veel mogelijk mensen vóór het podium bij elkaar te krijgen. Daar staan de televisiecamera’s opgesteld, daar wordt met partijvlaggen gezwaaid. De staatstelevisie zal twee uur later beweren dat er 25.000 betogers op het plein hebben gestaan. Het waren er in werkelijkheid niet meer dan ongeveer vijfduizend.

De jongeren ontlopen de pers. De anderen, merendeels arbeiders en gepensioneerden, vervelen zich rot. Als de sprekers op het podium hen proberen aan te moedigen tot het scanderen van de leuze ‘Poetin! Volk! Grondwet!’ reageert bijna niemand.

„Wie zijn er tegen ons?” vraagt vakbondsleider Michail Sjmakov de menigte, nadat de tune van de Amerikaanse tv-serie The A-Team iedereen halfdoof heeft gemaakt. „De oligarchen, de media die de betoging van zaterdag hebben uitgezonden, het Westen, Gorbatsjov, die al eens een land de vernieling in heeft geholpen en dat nu weer wil doen met een ander land.” Molodaja-Gvardijaleidster Aljona Arsjinova roept: „Poetin is onze nationale leider. En – meisjes opgelet – hij is een echte man!” Het levert haar onverschillig gelach op.

Na drie kwartier is het feest voorbij. Bij het metrostation achter de kerstmarkt staan honderden ‘betogers’ in de rij voor een vrouw met een lijst. Een voor een streept ze de namen door van degenen die zich bij haar melden. Een meisje dat aan de beurt is, roept schertsend: „Kijk eens hoe ze Rusland voor geld verkopen!”

Anatoli Manochin, een advocaat uit Siberië, slaat de koehandel hoofdschuddend gade. „Ik heb niets met Verenigd Rusland”, zegt hij. „Ik ben hier alleen uit nieuwsgierigheid naartoe gekomen en zie nu hoe die partij mensen verzamelt door ze geld te betalen voor hun komst. Op het Moerasplein spraken de mensen uit hun hart. Ik heb medelijden met president Medvedev, omdat hij het met aanhangers moet doen, die voor driehonderd roebel (7,50 euro) komen opdagen.”

’s Nachts gebeurt er iets veel ernstigers. De Kommersant, een van de drie kwaliteitskranten, heeft in zijn weekblad Kommersant Vlast een foto van een stembiljet afgedrukt waarop met rood potlood geschreven staat ‘Poetin, posjol na goej’ (‘Poetin, sodemieter op’). De eigenaar van de krant, oligarch Alisjer Oesmanov, heeft meteen de directeur van het hele krantenconcern en de hoofdredactie van het weekblad ontslagen.

Voor het nieuwe protest van de ontevreden middenklasse op 24 december hebben zich op Facebook binnen een etmaal al weer 14.000 mensen aangemeld.

Portret Prochorov: pagina 10