Ook met matige score wint Cruijff

In het conflict bij Ajax heeft de rechter gesproken: de benoeming van Louis van Gaal moet worden opgeschort. Cruijff blij en met hem de aandeelhouders.

Vijf vorderingen afgewezen, één gedeeltelijk toegewezen. Het is geen beste score, maar Johan Cruijff kon de uitslag van de uitspraak in zijn kort geding tegen AFC Ajax NV gisteren eenvoudig presenteren als een glansrijke overwinning.

De benoeming van Louis van Gaal tot algemeen directeur is immers opgeschort. Door de vondst van de rechter, die van oordeel is dat de aandeelhouders zich indirect over de benoeming moeten kunnen uitspreken, is de terugkeer van zijn aartsvijand bij Ajax uiterst onwaarschijnlijk geworden.

De bloedgroepenstrijd bij Ajax – door de rechter gekenschetst als „kiezen tussen de lijn-Cruijff of de lijn-Van Gaal” – lijkt nu in het voordeel van de eerste beslecht. Naast de supporters, de ledenraad, talloze opiniemakers en de grootste krant van Nederland is nu ook de rechter van oordeel dat president-commissaris Steven ten Have met de benoeming van een nieuwe directie te snel heeft gehandeld. Hij moet nu eerst het vertrouwen krijgen van de aandeelhouders alvorens hij tot de benoeming van Van Gaal kan overgaan. Duidelijk is dat dat vertrouwen er niet meer is.

Juridische experts benadrukken dat de uitspraak „praktisch” is en dat het „verstandig” is om bij een volgende aandeelhoudersvergadering de vertrouwenskwestie te koppelen aan de benoeming van Van Gaal. Hoogleraar Ondernemingsrecht Harm-Jan de Kluiver plaatst desgevraagd wel een kanttekening. Het oordeel van de rechter dat het onrechtmatig is om de aandeelhouders voor de benoeming van directieleden niet aan het woord te laten, is volgens hem „merkwaardig”. „Om belangrijke besluiten te nemen moet je dus eerst de aandeelhoudersvergadering de mogelijkheid geven de commissarissen te ontslaan. Dat is zeker geen algemeen beginsel van vennootschapsrecht.”

Peter Wakkie, advocaat van de vier commissarissen, zinspeelde gisteren in Nieuwsuur op een hoger beroep tegen de uitspraak. Maar de ‘vier’ beraden zich daar nog over. Hoe hoog moet je het spelen? Op de aandeelhoudersvergadering gistermiddag bleek het draagvlak van Ten Have c.s. beperkt, net als wekelijks op de tribunes van de Arena.

Weliswaar kregen ook de vier andere commissarissen een applausje bij het voorstelrondje, maar dat leek meer uit beleefdheid van Cruijff-aanhangers die dat ook deden bij hun favoriete commissaris. Deze gaf zijn medecommissarissen geen hand en gunde hen geen blik waardig. Helemaal links op het podium, bijna verscholen achter een projectiescherm, zat Cruijff op ruime afstand van commissaris Paul Römer.

Rob Been, voorzitter van het interim-bestuur van de vereniging Ajax, uitte namens de grootaandeelhouder „een geluid en een gevoel” met zijn oproep aan de raad van commissarissen om op te stappen. Ten Have wees, tot frustratie van velen in de zaal, op „een goede procedure voor alle stakeholders”.

Ten Have wierp de tegenvraag op of er „weer vijf mensen moeten worden verbrand”, doelend op de huidige raad van commissarissen en de vorige, die onder druk van Cruijff in maart vorig jaar terugtrad. „Hoeveel mensen moeten er nog kapot worden gedraaid door de structuur en bij het afval worden gegooid? Laten we kijken waar de wortel van het kwaad zit. Als je dit in stand laat zitten jullie hier over een jaar weer zo.”

Het wachten is nu op een nieuwe aandeelhoudersvergadering, die om procedurele redenen niet binnen zes weken kan plaatsvinden. Het aftreden van de commissarissen lijkt onafwendbaar, maar alleen als zij vrijwillig vertrekken kunnen de aandeelhouders van Ajax zelf een nieuwe raad samenstellen. Bij gedwongen vertrek wijst de Ondernemingskamer nieuwe commissarissen aan.

Hoe verziekt de sfeer bij Ajax is blijkt ook uit een interview in NUSport vanochtend, waarin vier teruggetreden ledenraadsleden en voormalig erelid Piet Keizer de noodklok luiden. De oud-linksbuiten: „Het is eigenlijk één grote teringzooi.”

    • Bart Hinke