LibDems reageren stoïcijns

De EU is geen ‘blok’ maar een ‘netwerk’, zei premier David Cameron gisteren in het Lagerhuis over zijn Brusselse veto. Opvallende afwezige was vicepremier Nick Clegg.

A still image taken from handout video footage provided by UK Parliament?s Parliamentary Recording Unit (PRU) on December 12, 2011 shows British Prime Minister David Cameron (2L) speaking on his decision to veto a new EU treaty and Chancellor of the Exchequer George Osborne (3R) gesturing to a member of the opposition during prime mininster's question time in the house of Commons in the British parliament in London on December 12, 2011. Cameron defended his decision to veto EU treaty change, telling lawmakers that European nations had snubbed "modest" demands for safeguards for his country. AFP PHOTO / PRU RESTRICTED TO EDITORIAL USE - MANDATORY CREDIT " AFP PHOTO / PRU " - NO MARKETING NO ADVERTISING CAMPAIGNS - NO RESALE - NO DISTRIBUTION TO THIRD PARTIES - 24 HOURS USE ONLY - NO ARCHIVES AFP

„We zijn lid van de Europese Unie en we willen dat zijn. Want de eurocrisis heeft een angstaanjagend effect op de Britse economie.” De toespraak van de Britse premier David Cameron gisteren in het Lagerhuis over zijn beslissing vrijdag het EU-verdrag tegen te houden, was geschreven met zijn pro-Europese kabinetsleden in het achterhoofd.

Maar zijn geruststelling kon niet voorkomen dat de scheuring in zijn kabinet over het EU-beleid wel heel erg zichtbaar werd. De pro-Europese vicepremier Nick Clegg, die normaal naast Cameron zit in de bankjes, was nergens te bekennen. Clegg besloot niet te komen omdat hij, zo zei een woordvoerder, niet „voor afleiding wilde zorgen”.

Zondag uitte de vicepremier forse kritiek op de uitkomst van de EU-top. Die noemde hij „slecht voor het Verenigd Koninkrijk”. Nu zou elk gebaar en geschuifel met zijn voeten zijn uitgelegd als verkapte kritiek.

Dat dilemma was goed te zien bij de overige Liberaal-Democraten op de voorste bankjes in het Lagerhuis. Minister van Milieu en oud-europarlementariër Chris Huhne bestudeerde het plafond, staatssecretaris van Financiën Danny Alexander zijn nagels, en minister van Handel Vince Cable bleef tijdens de ruim anderhalf uur durende sessie vrijwel stoïcijns, de benen en armen gekruist. De overige LibDems onthielden zich bijna allemaal van stevig commentaar.

Cleggs afwezigheid gaf vooral de oppositie munitie. „Oú est Clegg?”, werd er vanaf de Labour-kant van het Lagerhuis geschreeuwd. En: „Heeft de premier Clegg opgegeten?” Labour-leider Ed Miliband vroeg Cameron: „Hoe verwacht u dit veto uit te kunnen leggen aan het volk, als u het niet eens aan uw vicepremier kunt uitleggen?”

Miliband leek even vergeten dat een meerderheid van de Britten tevreden is over het optreden van Cameron. Maar hij werd daar snel aan herinnerd door de triomfantelijk juichende Conservatieven. Die gebruikten hun spreektijd voornamelijk om Cameron te feliciteren.

Milibands optreden begon sterk. Hij bleef erop hameren dat Cameron de City helemaal niet had veiliggesteld van verdere financiële regelgeving vanuit Europa. „Het is geen veto als dat wat u niet wilt dat er gebeurt zonder u toch gebeurt. Dat heet verliezen”, zei Miliband. Ook wees hij er herhaaldelijk op dat de Britten nu geïsoleerd staan in de EU, en hun plek aan de onderhandelingstafel hebben opgegeven.

Camerons boodschap – ook bedoeld voor buitenlandse critici – was helder. Van alleen staan is geen sprake. De EU, zo zei de premier, ziet hij immers als „een netwerk” en niet als „één blok”. Bilateraal kan er volgens hem veel worden geregeld. Hij verwees naar de samenwerking met onder andere Nederland over het tegenhouden van de budgetverhoging.

De binnenlandse critici hield hij voor dat zij dezelfden zijn die ook hadden gepleit voor invoering van de euro omdat het Verenigd Koninkrijk anders geïsoleerd zou raken. „U zag het toen verkeerd, u ziet het nu verkeerd”, zei Cameron.

Milibands kritiek wist hij met één simpele vraag door te prikken: „Wat zou u hebben gedaan?” Dat de oppositieleider daar geen duidelijk antwoord op gaf, duidt op een slechte voorbereiding. Helemaal omdat zijn persteam halverwege het debat wél met een antwoord kwam, dat vervolgens door een Conservatief Lagerhuislid glunderend van zijn Blackberry werd voorgelezen.

    • Titia Ketelaar