Kortkolom wetenschap

Meer kuitkramp door sommige medicijnen

Rotterdam. Nachtelijke kramp in benen of voeten kan verergeren als de kramplijders luchtwegverwijdende astmamedicijnen en bepaalde soorten plaspillen tegen hoge bloeddruk en hartfalen krijgen voorgeschreven. Cholesterolverlagende statinen en een ander type plaspillen (lisdiuretica) lijken nachtelijke kramp niet te verergeren. Een derde tot de helft van de ouderen heeft nu en dan last van vaak pijnlijke nachtelijke spierkramp. Medicijnen (kinine) worden afgeraden wegens bijwerkingen, en preventief strekken en rekken, of de vaak aanbevolen voedingssupplementen met magnesium blijken in wetenschappelijk onderzoek niet te werken. Het vermoeden bestond dat sommige veel voorgeschreven medicijnen de krampaanvallen doen toenemen, maar het was nooit mooi onderzocht. Canadese onderzoekers beschreven gisteren online in de Archives of Internal Medicine hoe ze tussen 2000 en 2008 de medicatievoorschriften van 4,2 miljoen 50-plussers analyseerden. Ze zagen dat mensen een ruim tweemaal zo hoge kans hadden op een krampdempend kininerecept in het jaar nadat ze een recept voor astmamedicijnen (langwerkende bèta-anatgonisten) of bepaalde plaspillen hadden gekregen. (NRC)

Sociale seks bij dassen voorkomt agressie

Rotterdam. Dassen paren veelvuldig met elkaar, in verschillende combinaties, ook wanneer vrouwtjes niet vruchtbaar zijn. Dat paargedrag lijkt sociale redenen te hebben, en niet direct de voortplanting te dienen. Dat schrijven Britse biologen in het decembernummer van het wetenschappelijke tijdschrift Animal Behaviour. Tot nu toe was dergelijke sociale seks alleen bekend van mensen en bonobo’s. De onderzoekers observeerden zes groepen dassen, met elk zeven tot veertien volwassen dieren. Iedereen paart met iedereen, zagen ze. Gemiddeld paart een das drie keer op een avond, met uitschieters tot negen keer. De paringen duren gemiddeld vier minuten, maar de onderzoekers namen er ook een van anderhalf uur waar. De Britten denken dat dit gedrag agressie tussen mannetjes vermindert en ‘kindermoord’ door mannetjes voorkomt: niemand weet immers wie de vader van de jongen is. (NRC)

Screenen redt niet vaak leven bij borstkanker

Rotterdam. Vrouwen met borstkanker die het idee hebben dat hun leven is gered doordat hun kanker is ontdekt bij deelname aan een bevolkingsonderzoek naar borstkanker, hebben meestal een verkeerd idee. De kans dat deelname aan bevolkingsonderzoek iemand behoedt voor de dood door borstkanker is voor alle leeftijden altijd kleiner dan 25 procent en mogelijk nog veel kleiner. Dat schrijven twee Amerikaanse onderzoekers in een gisteren online gepubliceerd artikel in de Archives of Internal Medicine. Toch, schrijven ze, zijn individuele verhalen over vrouwen die hun borsten lieten onderzoeken waarbij kanker werd ontdekt, een belangrijke stimulans voor vrouwen om aan bevolkingsonderzoek mee te doen. De onderzoekers baseren zich op berekeningen. Ze geven als concrete voorbeelden dat een bij screening ontdekte kanker vaak niet beter behandelbaar is dan een kanker die door klachten aan het licht komt. Een ander voorbeeld dat ze geven is dat er bij screenen tumoren worden ontdekt die waarschijnlijk nooit klachten of de dood zouden veroorzaken. De controverse over voor- en nadelen van borstkankerscreening in de wetenschap duurt daarmee voort. Vorige week woensdag publiceerden Nederlandse onderzoekers hun onderzoek waaruit rolt dat de borstkankersterfte door screening ongeveer wordt gehalveerd. Maar twee dagen later publiceerden Britse onderzoekers in de British Medical Journal cijfers waaruit ze concluderen dat screening bij alle deelnemende vrouwen de eerste tien jaar meer gezondheidsschade dan -voordeel oplevert. (NRC)