Karel van het Reve over Verenigd Rusland

Vorige week is het zevende en laatste deel van het Verzameld Werk van Karel van het Reve verschenen. Dat werk is de moeite van het lezen waard, ook omdat er veel ongebundelde artikelen in staan.

Vrijwel niets van wat Van het Reve schrijft, heeft aan betekenis verloren. Soms hoef je alleen maar even andere vectoren in te vullen om zijn beweringen naar het heden te kunnen transponeren. Zo staat in deel 6, waarin ik nu lees, een bespreking van de memoires van de communist Henk Gortzak uit 1986.

Van het Reve schrijft: ,,Het lijkt erop dat de kracht van iedere organisatie die op grootscheeps bedrog is gebaseerd, hierin ligt, dat de leiding, veelal bestaand uit op macht beluste, leugenachtige, gewetenloze mensen (Stalin, Mao, Tito, Castro, Lenin, Paul de Groot, Ho Tsji Minh) zichzelf en hun zaak in een zo bovenmenselijk gunstig daglicht stellen dat juist door en door fatsoenlijke en brave mensen (mijn ouders, Koejemans, Gortzak) erdoor worden meegesleept.”

Hij heeft het over de communistische partijen wereldwijd, die velen met hun ‘stralende toekomst van het socialisme’ wisten te betoveren. Je hoeft alleen maar even aan Verenigd Rusland te denken, of zijn bewering gaat deels ook voor die partij op. VR beloofde in zijn beginjaren tenslotte stabiliteit en meer welvaart, wat in een bepaald opzicht ook is gerealiseerd (dankzij de hoge olieprijs) en velen lieten zich door die belofte betoveren. Maar al gauw ontaardde die partij in een clubje zakenmannen, dat vooral bezig was zijn eigen zakken te vullen.

Die teleurstelling was  gisteren bij dat feestje van VR goed te zien. Er waren vooral fatsoenlijke, brave mensen op komen draven, die in ruil voor wat extra geld, waarvan ze in een Moskouse supermarkt hoogstens een worst kunnen kopen, even kwamen demonstreren. Terwijl ze in de beginjaren van die partij toch echt geloofden dat die hun de ‘stralende toekomst van het Poetinisme’  in het vooruitzicht stelden, terwijl achter hun rug de partijleiding er met het geld uit de staatskas vandoor ging.