Is turnen belangrijker dan schaatsen?

De prijzen zijn verdeeld, de discussie is weer opgelaaid. Wie heeft het meeste recht om sportman of -vrouw van het jaar te worden? Het is voor de jury appels met peren vergelijken.

DEN HAAG, 12-11-2011 Jaarlijkse verkiezing van de sportprijzen van het jaar NOC NSF, in het gebouw van World Forum. Zwemster Ranomi - Kromowidjojo wordt gekozen tot sportvrouw van het jaar en krijgt deze prijs uit handen van Kees Jansma. Foto Proshots Stanley Gontha

Honkbal geldt in Nederland als een kleine sport. Behalve gisteravond tijdens het Sportgala. Het Nederlands honkbalteam werd gekozen tot Sportploeg van het Jaar en bondscoach Brian Farley tot Coach van het Jaar. Twee nominaties, tweemaal prijs. Een dubbele beloning voor de wereldtitel die twee maanden geleden onverwacht werd behaald in Panama.

Farley glom van oor tot oor. Wat was hij trots. Op zichzelf, maar vooral op zijn spelers. Zo vaak vallen honkballers niet in de sportprijzen. De coach was ook emotioneel. Niet alleen door het sportieve succes en de onderscheidingen – Farley werd vanwege de wereldtitel eerder al geridderd – die hem ten zijn gevallen, maar ook door de dood van profspeler Gregory Halman, waar gisteravond nog even bij stil werd gestaan.

Even was Farley bang geweest dat alleen hij zou worden geëerd en zijn ploeg niet. Zeer stellig: „Dat zou onterecht zijn geweest. De spelers zijn wereldkampioen geworden, niet ik. Als een andere ploeg zou zijn gekozen had ik gefloten, echt waar.”

De turner Epke Zonderland en de zwemster Ranomi Kromowidjojo werden gekozen tot Sportman en Sportvrouw van het Jaar. In het geval van Zonderland was dat een tikje verrassend. Hij werd in Berlijn weliswaar Europees kampioen aan rek, maar verspeelde een medaille bij de WK in Tokio. Schaatser Bob de Jong gold vanwege zijn twee titels (5.000 en 10.000 meter) bij de WK Afstanden in Inzell als de favoriet. Het was de tweede uitverkiezing voor Zonderland. Hij was in 2009 ook al Sportman van het Jaar.

De keus voor Zonderland voedde de discussie over de rechtvaardigheid van de sportverkiezing. Is een Europese titel in een mondiaal competitieve sport als turnen meer waard dan twee wereldtitels in het kleinschalige schaatsen? Voor die keus worden alle stemgerechtigde sporters gesteld.

De discussie verstomt nooit. Wat te zeggen van de vrouwentafeltennisploeg die voor de derde keer op rij Europees kampioen werd maar niet eens door de jury van deskundigen uit de sportwereld werd genomineerd. Mondiaal niet sterk genoeg, was de achterliggende redenering.

De afgelopen jaren is het systeem van verkiezing al een aantal keren gewijzigd. Maar ideaal zal het nooit worden omdat de jury bij de nominatie appel met peren moet vergelijken en de sporters die een keus moeten maken zo hun persoonlijke voorkeuren hebben. Maar grosso modo leek de meerderheid gisteren redelijk tevreden met de uitslag.

De andere onderscheidingen gingen naar atlete Dafne Schippers (talent van het jaar) en zeiler Thierry Schmitter (gehandicapte sporter van het jaar). Oud-doelman Edwin van der Sar ontving uit handen van oud-zwemmer Pieter van den Hoogenband de Fanny Blankers-Koen Trofee als carrièreprijs.

Het Sportgala was teruggekeerd naar de oude formule, nadat een experimentele opzet van vorig jaar in loungeopstelling als een mislukking werd beschouwd. Er werd teruggegrepen op de theatervorm. Wel nieuw was de locatie. Na vele jaren werd het Amsterdamse congrescentrum RAI ingeruild voor het Haagse World Forum. Een keus van Lotto, naast sportkoepel NOC*NSF en zendgemachtigde NOS de nieuwe partner van het Sportgala.

Lotto-directeur Harrie Linders sprak na afloop van een geslaagde samenwerking. Liever had hij het Sportgala in het Amsterdamse theater Carré willen houden, maar die was al bezet. Maar als het aan hem ligt wordt de Lotto ook de komende jaren bij het Sportgala betrokken. Het past volgens Linders in zijn opzet de organisatie nadrukkelijker als sportpartner te profileren. „Dat wordt na vijftig jaar wel eens tijd.”

Sinds zijn aanstelling als directeur, drieënhalf jaar geleden, is Linders druk bezig de naamsbekendheid van Lotto te vergroten. Het leek hem een goede gedachte om het jaarlijkse gala van Lotto, waar de prijs voor het talent en de carrièreprijs werden uitgereikt, in het Sportgala te schuiven. Hij greep die gelegenheid aan het vijftigjarige jubileumfeest aan het Sportgala te koppelen. Voorafgaande aan de televisie-uitzending werd dat feestje gevierd in het bijzijn van vele (oud-)sporters en kroonprins Willem-Alexander, die als enige Nederlands IOC-lid overigens ’s avonds ontbrak.

    • Henk Stouwdam