Ik wil geen Marcel zijn

Ik kreeg ooit een boek niet van een meisje. Het ging om het boek Mokusei!, een liefdesverhaal van Cees Nooteboom, maar dat ontdekte ik pas weken later. Ze had het gekocht, niet in een opwelling, maar na lang nadenken. Ze had er iets in geschreven en het ondertekend en ze had ermee voor mijn brievenbus gestaan, getwijfeld, en het toch niet in de bus geglipt.

Nooit ben ik zo’n Nooteboomfan geweest, te volgens-de-regels-literair, maar voor Mokusei! zou ik een brandend huis inrennen. Het is een onvervalst sentimenteel verhaal, over een Nederlandse fotograaf die een gedoemde verliefdheid opvat voor een Japanse: „Nu moest hij beginnen aan het verdriet dat hij tijdens zijn leven, ook als dat lang zou duren, nooit meer kwijt kon raken. Het zou slijten, zoals alles, maar hij zou nooit het gevoel ontlopen dat hij het zelf was, die sleet.”

Het was te intiem, vertelde ze toen ze meer dan een maand later terugkwam van een reis. Met het boek zou ze iets blootgeven wat ze nog niet durfde te laten zien.

Op de middelbare school stuurde Marcel, een vriend van me, drie meisjes ongeveer dezelfde liefdesbrief, zonder te bedenken dat de meisjes vriendinnen waren en vriendinnen doorgaans dit soort dingen met elkaar delen. Laatst sprak ik één van de meisjes, Dorien. Ze lachte en wist nog precies wat er in de brief stond.

Een boek hoeft niet hetzelfde te zijn als een liefdesbrief, bedacht ik, net toen ik met The Dying Animal van Philip Roth in mijn handen stond, erover nadenkend of ik het zou afrekenen. Ik heb Roth’s boek één keer eerder aan iemand gegeven en volgens mij presenteerde ik het ook aan haar als een fijne Roth voor instappers. 156 blz. Ik weet eigenlijk niet of degene aan wie ik het nu wil of wilde geven haar kent, maar ik wil geen Marcel zijn.

Net als Mokusei! gaat The Dying Animal over jezelf uitleveren aan iets wat geen stand zal houden, in dit geval de affaire tussen een oudere, beroemde professor en kunstcriticus – die er een sport van heeft gemaakt met zijn mooiste studentes naar bed te gaan – en Consuela Castillo. Ze is 24. Dochter van Cubaanse vluchtelingen. Als hij haar voor het eerst naakt ziet laat hij zich een verbaasd „Look at you” ontvallen en vanaf dat moment aanbidt hij haar, een gekmakende aanbidding, want hij weet dat hun liaison maar al te fragiel, te tijdelijk is.

Maar een boek kan ook gewoon een kerstcadeau zijn. Laten we het daarop houden. Er stond een lange rij voor de kassa.