Het Volksbos

Kan een bos jarig zijn? Zo ja, dan hadden we gisteren een groene jarige Job: het Volksbos, een strookje natuurland aan de A20 tussen Vlaardingen en Maassluis dat op 12 december 1992 werd aangelegd.

Het is een bos geboren uit protest. De locatie was bestemd om een vuilstortgebied te worden, maar 8.000 verontruste burgers voorkwamen dat door er snel 17.000 bomen te planten. Daarmee was het eerste protestbos in Nederland een feit.

Negentien jaar later en de boom als protest staat weer volop in de belangstelling. Ditmaal is het een nieuw natuurakkoord van staatssecretaris Henk Bleker (Economische Zaken, Landbouw en Innovatie) waar een stokje voor gestoken moet worden. Krijgt Bleker zijn zin, dan wordt er 600 miljoen euro bezuinigd op natuurbeheer. Marianne Thieme van de Partij voor de Dieren organiseerde in protest hiertegen een ‘plant een boom-actie’. Voor vijf euro koop je op hun site een stekje, en op een heuse ‘Boomplantdag’ gaat dat jonge spul de grond in. De actie is een succes, inmiddels heeft Thieme er 17.896 van verkocht.

De 17.000 bomen in het Volksbos reiken na negentien jaar metershoog en ogen sappig en fris; een mooie aanwinst voor een prachtig poldergebied dat om goede reden ‘Lickebaert’ heet.

Ik ben een stadsjongen. Pleinen, winkelstraten, propvolle trams en bussen, dat is mijn natuurlijke habitat – des te indrukwekkender is dus de stilte, het groen en de meerkoeten in de verte. Woonde ik hier in de buurt, dan zou ik een hond nemen als excuus om dit gebied drie keer per dag te kunnen bezoeken.

Even leek het erop dat het Volksbos alsnog moest wijken. Om het verkeer op de A20 te ontlasten moet een toltunnel gebouwd worden. Die dreigde het Volksbos op te slokken, maar de route is uiteindelijk verlegd. Toch is dat nog steeds niet naar de wens van natuurliefhebbers. Zij willen de tunnel helemaal nergens in het gebied hebben en gebruikten zondag het Volksbos als decor voor een protest. Ze behaalden een voorlopig succesje: gisteren besloot de Tweede Kamer het besluit over de aanleg van de tunnel door te schuiven naar januari.

Mijn sympathie gaat uit naar de verdedigers van de natuur, meer uit reflex dan dat ik ter zake kundig ben. Want kun je op een snelweg net als in het Volksbos op een boomstam zitten, een grasspriet tussen je tanden steken en een zelfverzonnen herderslied neuriën? Dacht het niet. Maar aan de andere kant: met gedweep met de natuur los je geen milieuvervuilende files op.

Een nieuw protestbos aanleggen zal deze keer vermoedelijk weinig uithalen, daarvoor het is economisch belang van zo’n tunnel te groot. Om uit dit duivels dilemma (natuur vs. infrastructuur) te komen staat de heren en dames bestuurders eigenlijk alleen de ‘Blekeriaanse manoeuvre’ nog ter beschikking: zeggen dat niets je zo na aan het hart ligt als natuurschoon, en ondertussen stuur je de bulldozers erop af.