Franse atoomgigant krijgt harde klappen

Het Franse Areva, bouwer van kerncentrales, lijdt dit jaar een onverwachts zwaar verlies. Het kocht mijnen die veel minder uranium blijken te bevatten dan gedacht.

Gezichtsverlies voor Frankrijk. Nucleair staatsbedrijf Areva maakte gisteren onverwachts bekend dit jaar een verlies te zullen lijden van naar schatting 1,6 miljard euro.

Belangrijkste oorzaak van het verlies is een miskoop in 2007. In dat jaar kocht Areva het Canadese uraniumbedrijf UraMin. Maar de wereldwijde voorraden aan uraniumerts waarover UraMin beschikt, zijn veel kleiner dan gedacht. Vorig jaar moest Areva daarom al 426 miljoen euro afwaarderen op de activiteiten van UraMin. Gisteren volgde een nieuwe afwaardering van nog eens bijna 1,5 miljard euro.

In reactie op het gisteren aangekondigde verlies maakte topman Luc Oursel van Areva bekend zijn bedrijf flink te zullen afslanken. Naar verluidt verdwijnen de komende vijf jaar in ieder geval in Duitsland 1.500 banen. Dat lijkt mede ingegeven doordat het Duitse conglomeraat Siemens afgelopen april bekend maakte zijn jarenlange samenwerking met Areva op nucleair gebied stop te zetten. Wereldwijd werken bij Areva 48.000 mensen. De Franse regering heeft het staatsbedrijf met klem verzocht geen banen in Frankrijk te schrappen.

De raad van commissarissen van Areva kondigde gisteren een onderzoek aan naar de aankoop van het Canadese mijnbedrijf UraMin. De raad staat onder leiding van Jean-Cyril Spinetta, tevens topman van luchtvaartmaatschappij Air France-KLM. In een persbericht meldt Areva dat drie „onafhankelijke” leden van de raad het onderzoek uitvoeren. Ze presenteren hun resultaten uiterlijk bij de presentatie van de jaarcijfers over 2011, volgend jaar maart.

UraMin heeft mijnen in Namibië, de Centrale Afrikaanse Republiek en Zuid-Afrika. In 2007 werd het door Areva gekocht voor bijna 2 miljard euro. Het Franse staatsbedrijf stond toen onder leiding van Annie Lauvergeon. Naar nu blijkt liggen de uraniumvoorraden van met name de Trekkopje-mijn in Namibië veel lager dan gedacht. Ze zijn met bijna de helft naar beneden bijgesteld.

Lauvergeon is afgelopen juni, onder druk van de Franse president Nicolas Sarkozy, vervangen door Luc Oursel.

Een andere tegenvaller is de bouw van een nieuwe kerncentrale in Finland, die al in 2009 klaar had moeten zijn. Areva moet nog eens 330 miljoen euro extra reserveren voor het project. De nieuwe, veiligere centrale bij Olkiluoto moest een nucleaire renaissance in het westen inluiden. Maar de kerncentrale had al in 2009 klaar moeten zijn. De oorspronkelijke prijs van de centrale, circa 3 miljard euro, is inmiddels bijna verdubbeld.

In een reactie op de tegenvallers kondigde topman Oursel aan dat hij de schuld van Areva, die nu 4,5 miljard euro bedraagt, wil afbouwen. Daartoe gaat hij de komende jaren voor ruim een miljard euro aan onderdelen verkopen. Ook heeft Oursel besloten voorlopig alleen nog in lopende projecten te investeren, zoals de nieuwe fabriek in Zuid-Frankrijk waar uranium wordt verrijkt.

Of dit gevolgen heeft voor de eventuele bouw van een nieuwe kerncentrale in Nederland is onduidelijk. Het Zeeuwse energieconcern Delta wil samen met de Franse stroomleverancier EDF een kerncentrale bouwen in Borssele, en ze hebben als model gekozen voor de EPR-centrale van Areva.

De problemen van de Franse atoomgigant komen op een slecht moment. In de nasleep van de nucleaire ramp in Japan hebben diverse westerse landen, waaronder Duitsland, Oostenrijk en Zweden, aangekondigd bestaande kerncentrales te sluiten, of plannen voor nieuwbouw te schrappen. De wereldwijde vraag naar verrijkt uranium is als gevolg daarvan gedaald, waardoor ook de prijzen voor uranium naar beneden zijn gegaan. In de voorafgaande jaren waren de uraniumprijzen juist gestegen, omdat geanticipeerd werd op een wereldwijde opleving van kernenergie, om klimaatopwarming tegen te gaan.

Ook in Frankrijk is na de kernramp in Japan een discussie losgebarsten over kernenergie. Frankrijk haalt 75 procent van zijn elektriciteit uit kerncentrales. Geen land is zo afhankelijk van nucleaire energie.

Of dat zo blijft, is de vraag. Niet voor niks richt Areva zich sinds vorig jaar sterk op windenergie. Het bedrijf wil minder afhankelijk worden van zijn nucleaire activiteiten, die politiek erg gevoelig zijn. Hoewel Areva de komende jaren moet bezuinigen, reserveert het tot 2013 in totaal 750 miljoen euro in duurzame energie. De omzet uit wind en biomassa ligt nu nog rond de 100 miljoen euro. In 2015 moet dat zijn gegroeid tot meer dan een miljard euro – meer dan 10 procent van het totaal.

    • Marcel aan de Brugh