‘Diefstal koperen beeldjes, ideale manier van kunstverspreiding’

In De wanden van Oeverhorst, de nieuwe roman van D. Hooijer, beziet de lezer de wereld door het schilderkunstige oog van juf Antoinette. Deze therapeute op een psychiatrische inrichting, blijkt een wellustige minnares die bij bushokjes ongeduldig op haar geliefde wacht.

‘Is dat nu zo erg, oud zijn en in een rolstoel zitten?” Dat vraagt een van de figuren uit De wanden van Oeverhorst, de nieuwe roman van D. Hooijer, zich hardop af, nadat hij een hersenbloeding heeft gehad. De meeste mensen zullen volmondig ‘ja’ antwoorden op zo’n vraag. Ja, het is erg om oud te zijn en ja, het is erg om dan ook nog in een rolstoel te moeten zitten. Maar deze rolstoeler, een psychiater, is allang opgelucht dat hij het nog kan navertellen, en aanvaardt zijn lot met opmerkelijke blijmoedigheid.

Die blijmoedigheid is lang niet altijd aanwezig bij Hooijer. Neem bijvoorbeeld Sleur is een roofdier (2007) waarin een 66-jarige voor veel minder al serieus overwoog om er een eind aan te maken. In De wanden van Oeverhorst steekt dit zelfmoordthema ook nog even de kop op. Niet bij een gehandicapte op leeftijd, maar bij een jonge vrouw, acht maanden zwanger bovendien, die na ontslag uit de psychiatrische kliniek van het dak springt. Waarom? Dat wordt niet duidelijk, zoals we dat wel vaker zien bij Hooijer. Het enige wat we over haar horen is dat de tekeningen die ze maakte in huize Oeverhorst, zo kleurig waren. ‘Iets kan ook té fris zijn’, meende haar tekenlerares al.

Een psychiatrische inrichting, speciaal voor overspannen kunstenaars. Dat lijkt een toplocatie voor een roman van Hooijer, met haar voorkeur voor randfiguren. Maar de schijn bedriegt hier enigszins. Dit boek is juist wat gewoner dan Catwalk (2009), haar vorige roman, waarin je nog een woeste mengeling zag van brave nijverheid, moordaanslag, droevig weduwnaarschap en vrouwenjacht. In De wanden van Oeverhorst gaat het kalmer toe. De tijdelijke bewoners zijn, op die ene atypische zelfmoordenares na, hooguit lichtjes gestoord. Onder begeleiding van de therapeuten Wibold, Olaf, Louise en Antoinette schilderen en componeren ze erop los. Met als hoogtepunt de jaarlijkse onthulling van de creatieve productie, in aanwezigheid van de streekburgemeester.

Dit artikel werd gepubliceerd in NRC Handelsblad op Vrijdag 9 december 2011, pagina 10 - 11. U kunt het hele artikel hier lezen.